نكته 711
ابوطالب مكى متوفى 386 ه در قوت القلوب ( ج 1 ص 122 ط مصر ) گويد كه : قبض رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم عن عشرين الف صحابى . و شيخ رئيس متوفى 428 ه در رساله معراجيه ( ص 15 ط ايران ) گويد كه : على در ميان خلق آنچنان بود كه معقول در ميان محسوس . و در دفتر دل نيز ثبت شده است كه :
على نور دل و تاج سر دل * على سر لوحه سر دفتر دل
على آن قطب دين و محور دل * على ماه سپهر كشور دل
على در ذات حق بوده است ممسوس * على عقل و دگر خلقاند محسوس
نكته 712
كَذلِكَ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ
( دخان 54 )
وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ
( طور 20 ) .
هر يك از كلمه حور و عين ، صيغه جمعاند كه هم جمع مفرد مذكرند و هم جمع مفرد مؤنث . ابن مالك در باب جمع تكسير الفيه گويد :
فعل لنحو أحمر و حمراء * و فعلة جمعا بنقل يدرى
پس حور هم جمع احور است كه نعت مذكر است يعنى مرد آهو چشم و ميش چشم ، و هم جمع حوراء كه نعت مؤنث است يعنى زن آهو چشم و ميش چشم . و همچنين عين هم جمع اعين است يعنى مرد فراخ چشم ، و هم جمع عيناء يعنى زن فراخ چشم كه ضم عين بمناسبت ياء تبديل به كسره شده است و چشمى كه هر دو صفت ياد شده در آن جمع شده است خيلى چشمگير است و معنى تزويج را در رساله اتحاد عاقل به معقول بيان كردهايم و در اين نكات نيز بدان اشارتى شده است ، و خلاصه اين كه اين ازدواج را با خود و در خود از دنيا بردهاند ، رسول اكرم