نادرست همان شخص دغلكار بوده است . و شيرينتر از همه اين كه خود اين آقا كه با آن اسطرلابش قبله مسجد را تعيين نموده است بجز لفظ اسطرلاب در اين علم چيزى نشنيده بود و نمىدانست .
نكته 705
هر عددى را كه بخواهيم در مربعات اوفاق پر كنيم اول بايد آن عدد مزكى شود يعنى زكوتش داده شود . سپس آن عدد مزكى را مطابق ضابطه هر مربعى بايد در آن مربع وفقى به كار برد . و ضابطه اخذ زكات اين است كه ضلع ضرب در خودش مىشود و از حاصل يكى كم مىگردد باقى را نگاه مىداريم .
سپس ضلع بر دو تقسيم مىشود و خارج قسمت در باقى ضرب مىشود اين حاصل زكات آن مربع وفقى است مثلا در زكات مربع :
زكات مربع 30 15 2 2 / 4 و 15 1 - 16 4 4
و در زكات مخمس :
زكات مخمس 60 24 5 / 2 2 / 5 و 24 1 - 25 5 5
حال اگر عدد مقصود مثلا يكصد و پنجاه است و بخواهيم در مربع وفقى چهار در چهار ببريم اول زكات آن را كه سى است از او كم مىكنيم و حاصل را بر چهار تقسيم مىكنيم خارج قسمت را كه در اين مثال باز سى است در مفتاح مربع مىگذاريم و بقاعده وفقى احزب و جده عمل مىكنيم ( 30 4 / 120 30 - 150 ) و عدد سى را در مفتاح مربع چهار در چهار مىنهيم و به قاعده ياد شده اعداد را سير مىدهيم ، چنان كه فرمودهاند :
گر ز آنكه تو را هوس به چار و چار است * احزاب و جده يقين تو را در كار است
در خانه فيل هر يكى هفده ساز * نقصان كن از او كه مر تو را معيار است