سپاس خدايى را كه آغاز كائنات از اوست و انجام همه با اوست بلكه همه خود اوست » .
چنان كه گفتهايم اين خطبه شيرين و دلنشين موجب شده است كه راقم در فكر تحصيل آغاز و انجام افتاده است تا در ذو القعده 1389 ه ق نسخهاى از آن چاپى به حروف سربى ، رسيد از دست محبوبى به دستم . با شوق و ذوق تمام به استنساخ آن همت گماشتم كه در هشتم ذوالحجه همانسال مطابق 26 / 11 / 1348 ه ش به انجام رسيد ولى از عبارت منقول حاجى اثرى نيافته است لذا به ترديد افتاده است كه شايد اين رساله آغاز و انجام خواجه نباشد ، و يا اگر هست ناقص است چه بر ظهر آن مرقوم بود : آغاز و انجام خواجه نصير الدين محمد طوسى عليه الرحمه » .
تا پس از چند ماه مجموعهاى به چاپ سنگى ، حافل رسائلى چند از جبر و اختيار خواجه ، و آغاز و انجام وى ، و جام جهان نماى ، و لوائح جامى ، و دو غزل از عارف بزرگ آقا محمد رضاى قمشهاى از مكتبهاى ابتياع كرده است كه گمشده خود را يافته است .
پس از عرض و مقابله نسختين با هم معلوم شده است كه تمام ديباچه آغاز و انجام را كه از آغاز آن تا فصل نخستين آنست ، در آن مطبوع نامطبوع سربى اسقاط كردهاند . و سبب آن همين خطبه غراء شده است كه مثل خواجه نصير الدين طوسى مفاد كريمه هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن را بدان عبارت وجيز و عزيز پارسى بقلم آورده است كه :
گر مطرب حريفان اين پارسى بخواند * در رقص و حالت آرد پيران پارسا را
از اين گونه اسقاط و تحريف در بسيارى از كتب و رسائل حتى در جوامع روائى و روايات روا داشتهاند كه وجه آن بر