ابن دريد بوده است .
و از آن جمله است تهذيب اللغة أزهري ( ابو منصور محمد بن احمد ازهري ، متوفى 370 ه ) كه در پانزده مجلّد در مصر به طبع رسيده است .
و از آن جمله است مقاييس اللغة تأليف ابن فارس ( ابو الحسن احمد بن فارس بن زكريا ، متوفى 395 ه ) كه در شش مجلد در مصر به طبع رسيده است .
و از آن جمله است المحكم و المحيط الأعظم فى اللغة تأليف على بن اسماعيل بن سيده ، متوفى 458 ه ق ، كه در هفت مجلد در مصر به طبع رسيده است .
و دهها كتب بزرگ و كوچك ارزشمند ديگر كه پيشينيان در جمع و تنظيم و تدوين لغت عرب و غريب القرآن و غريب الحديث تأليف و تصنيف فرمودهاند كه تصور تحمّل رنج و زحمت آن بزرگواران با آن اوضاع و احوال و وسايل معاش و تعيّش آنان ، دشوار مىنمايد بلكه به افكل و حيرت كشاند . و ما آنچه را كه از مطبوع و مخطوط زبر لغوى آنان در تصرّف داريم اگر به قلم آوريم ، بايد كرّاسهاى بنگاريم .
از زبيدى در تاج العروس گفتهايم كه وى مختارش را به امثله و اشعار عرب تأييد و تسديد كرده است ؛ آرى كتبى كه در شرح امثال عرب نوشتهاند در فهم بسيارى از عبارات و مطالب علمى دخالت تام دارند ، و حقّا از ابزار تحقيق عالم محقق دينىاند .
كتب امثال اصيل عربى كه نگارنده بدانها آگاه است و در تملك دارد و از آنها استفاده مىكند ، عبارتاند از مجمع الامثال ميدانى ( ابو الفضل احمد بن محمد نيشابورى ميدانى متوفى 518 ه ) كه بسيار مرغوب و مطلوب در ايران چاپ رحلى سنگى شده است و معروف به چاپ ناصرى است .
و ديگر كتاب جمهرة الأمثال ابو هلال عسكرى است ( ابو هلال حسن بن عبد الله بن سهل عسكرى متوفى 390 ه ) كه در بمبئى به طبع رسيده است .
و ديگر فصل المقال شرح كتاب الامثال ابو عبيد بكرى است كه از مصادر مجمع الأمثال ميدانى است و در بيروت به طبع رسيده است .
هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 76
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٧٦