و كعبه قبله مسلمانان گرديده است .
از مدينه تا مكه به مسافت قريب صد فرسنگ است ، رسول الله رو به كعبه ايستاد و فرمود : « محرابي على الميزاب » يعنى اينگونه كه من ايستادهام ، مستقيم به سمت ناودان كعبه و مواجه آنم .
اين تعيين جهت و سمت قبله به سوى ميزاب كعبه بدون إعمال آلات نجومى و قواعد رياضى و هيوى و يا در دست داشتن زيج و ديگر منابع طول و عرض جغرافيايى ، در غايت دقّت و استواء صورت گرفته است .
علاوه اين كه رسول اللّه با مردم به سوى بيت المقدس در نماز ظهر ايستاده بود ، و در اثناى نماز مأمور به صرف قبله از بيت المقدس به سوى كعبه شده است .
وانگهى كسى نقل نكرده است كه آن حضرت در تعيين سمت قبله مدينه ، به قواعد رياضى و آلات نجومى توسّل جسته باشد ، با اين كه در مراقبت به تمام احوال و اوضاع آن جناب اهتمامى اكيد و شديد داشتند ، چنان كه كتب سير شهودى عادلاند ، و شمائل محمّديه ترمذى بر گفتار ما حجتى قاطع است ، و آن پنجاه و چهار باب است حتى بابى در نعلين و بابى در انگشترى آن جناب است ؛ غرض اين كه هر گاه مردمى تا اين امور را تنظيم و تدوين كردهاند اگر چنانچه در تحصيل سمت قبله ، آلات و ادوات رياضى و كتب فن به كار مىبرد هر آينه مىنگاشتند .
قبله مدينه آن چنان كه پيغمبر خاتم به سوى آن نماز خوانده است تا امروز به حال خود باقى است ، و بعد از ارتحال آن حضرت ، دانشمندان رياضى بزرگ به قواعد رياضى قبله مدينه را چنان يافتند كه رسول اللّه آن را بدون إعمال قواعد رياضى و آلات رصدى و اطلسهاى طول و عرض بلاد و مانند آنها يافته است ، و اين ممكن نيست مگر به وحى و الهام ما فوق طبيعت مادّى .
علامه بزرگ ابوريحان بيرونى معاصر شيخ رئيس ابو على سينا در قانون مسعودى كه مجسطى اسلامى است ، طول مكه را از ساحل اقيانوس غربى
هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 109
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص١٠٩