وحده سمكا . و فى بعض كتب اللغة هو الحوت من خلق الماء ، فيكون مرادفا للحوت و يكون الحوت أعم مما يتبادر الى ذهننا . و الظاهر ان كل حيوان بحرى يموت إذا خرج من الماء فهو حوت و سمك ، فان كان ذا فلس فهو حلال و الا فهو حرام ، و كل حيوان يعيش في البر و الماء معا كالسرطان و السلحفاة و الضفادع فهو حرام « 1 » .
راقم گويد مستند اصيل و قويم اين تحقيق آنست كه قاضى قضاعى در باب الكاف شهاب الأخبار از رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - روايت كرده است كه : كل من السمك ما له قشور . فافهم .
و مانند كلمه حوت كلمه كلب است كه در محاورات به سگ اطلاق مىشود ، ولى در روايت بر شير اطلاق شده است . ابو لهب فرزندى به نام عتيبه ( بتصغير ) داشت ، چون آيه و النجم بر پيغمبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلم - نازل گشت نزد آن حضرت آمد و جسارت كرد و گفت به پروردگار و النجم كافرم ، حضرت او را نفرين كرد كه : سلّط اللّه عليك كلبا من كلابه ، ابو لهب با فرزندش عتيبه به تجارت مىرفتند شيرى شبانه بكاروان زد و فرزند او را بكشت . فخر رازى در مسأله 31 كتاب اربعين در اثبات نبوّت حضرت رسول اللّه ( ص ) آورده است كه :
« انه عليه السلام قال في حق عتيبة بن أبى لهب : اللهم سلّط عليه كلبا من كلابك فافترسه الأسد » « 2 » .
در ديوان شاعر رسول اللّه ( ص ) حسان بن ثابت آمده است كه :
و قال حسان لعتيبة بن أبى لهب و كان يكنّى أبا واسع ، و كان شديد الإيذاء للنبى - صلّى اللّه عليه و آله - ، فقال النبى - عليه السلام - : « اللهم سلّط عليه كلبا من كلابك » و خرج ابو واسع فى سفر له و معه عدّة من قومه ، فتخطّى إليه السبع من بينهم حتى أكله « 3 » .
پس از آن در ديوان ياد شده سيزده بيت از حسان در اين موضوع آمده است كه
هامش
( 1 ) - « وافى » ج 11 ، ص 58 ، تعليقهء مرحوم شعرانى ، چاپ رحلى .
( 2 ) - « اربعين » ص 312 ، چاپ اول ، حيدرآباد دكن .
( 3 ) - « ديوان حسان بن ثابت » ص 53 ، چاپ مصر .