الحمد للّه كه سمينار ما حافل استادان دانشگاهى و دانشپژوهان و دانشجويان و ارباب فضل و كمال و دانش و بينش است ، سخنى از قانون شيخ رئيس بعرض برسانم :
شيخ رئيس در قانون ، چهار فصل در پرورش طفل بحث كرده است ، در يكى از آن فصول سخنش را بدينجا كشاند كه افكار پدر و مادر و نيّات و حالاتشان همه در كودك اثر مىگذارد ، در فصل دوّم در ارضاع و تغذيه كودك بحث كرده است ، كه اخلاق مرضعه از مجراى شير در كودك اثر مىگذارد تا اين گويد : « و لهذى نهى رسول اللّه عليه السلام عن استظئار المجنونة » ، يعنى به علت اين امورى كه در تأثير شير گفتهايم رسول اللّه « ص » نهى فرمود كه دايهء طفل زن ديوانه باشد . اگر مىخواهيد فرزند را به دايه بسپاريد در خلق و خوى و روش و بينش وى تأمل بفرمائيد كه اين امور از مجراى شير در طفل اثر مىگذارد ، شير زن احمق ، موجب بلاهت طفل مىشود اصلا غذاها مطلقا در مغتذى اثر مىگذارد .
در حديث آمده است ، كه بهترين غذا براى طفل ، شير مادر او است .
خداوند سبحان آغوش مادر را براى كودكش مانند تختى آفريده ، و در بالاى اين تخت دو تا مشك شير تصفيه و استريليزه شده مطابق مزاج طفل مقدار شيرينىاش و حرارتش و چربىاش در تحت تدبير ملكوت بالا سرش آويخته است . مادر ، بچه را روى اين تخت زانوهاى خودش مىگيرد و با نوازش پستان به دهان او مىگذارد . اين شير ، عصارهء جان مادر است اين مهر و محبّت مادر است كه در كام فرزند مىنشيند و آن مزه عاطفهء مادرى را از نوشيدن اين شير مىچشد به مادر مهربان مىشود و مهر مادرى را لمس مىكند .
اما خانمى فرزند را شير خشك كه شير گاو است و براى مزاج گوساله است مىدهد ، آن شير در طفل اثر مىگذارد ، اين فرزند از مادرش شير نخورده ، مهر مادرى را نچشيده است ، چه بسا از اين گونه مادرها كه از فرزندانشان ناله دارند كه بزرگ شدند و اسائه ادب و گستاخى مىكنند .
خانم ، اين كه از تو شير نخورده است ، شير گوساله را خورده است ، گوساله كه
مجموعه مقالات (فارسى) — صفحة 131
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص١٣١