فصل هشتم ختام بحث از مثل « ختامه مسك و في ذلك فليتنافس المتنافسون »
تأويل ديگر در بيان مثل : مير محمّد باقر داماد - قدّس سرّه - مىگويد كه مثل اشاره است به همين صور هيولانيه در اين عالم باعتبار حضور و ظهورشان در نزد مبدأ اول ، و مثولشان در پيشگاه وى ، و عدم خفاء و غيبوبتشان بذواتشان از علم او ، زيرا كه صور هيولانيّه به اين اعتبار مذكور كأن مجرد از موادّ و ازمنه و هيئات حسّيه و غشاوات مادّيهاند كه حجاب از شهود وجودشان در نزد بارى تعالى نيستند پس اين صور بذواتشان معقول مبدأ اوّل تعالىاند چنانكه سائر كلّيات و مجرّدات متمثّله در پيشگاه او . ( منهم من ذهب إلى أنه اشارة إلى هذه الصور الهيولانيّة إلخ « 1 » . )
اين تأويل را مرحوم مير بتفصيل در افق مبين بيان كرده است و مولى صدرا ، در اوائل فصل نهم مرحله چهارم اسفار در بحث مثل نيز نقل كرده است « 2 » .
تقرير بيانش با دقت و حفظ ترجمه گفتارش بر سه امر مبتنى است :
يكى اين كه قضاء دو قسم است : علمى و عينى ، در بيان قضاء علمى و عينى
هامش
( 1 ) . اسفار - ج 1 ط 1 رحلى - ص 126 ؛ و ج 2 - ص 93 - بتصحيحنا و تعليقاتنا عليه -
( 2 ) . ط 1 - ج 1 - ص 121 ؛ و ج 2 - ص 67 بتصحيحنا و تعليقاتنا عليه : و قال شيخنا و سيدنا و من إليه سندنا في العلوم . . . . »