( شكل شماره 88 ) بايد شمرد و پيش رفت ، و به قدر تفاوت ما بين العرضين از دو نقطه مشرق و مغرب دائره به سوى جنوب بايد شمرد اگر عرض بلد زائد بر عرض مكه باشد ، و به سوى شمال بايد شمرد اگر عرض مكه زائد بر عرض بلد باشد كه در صورت اولى ، جهت قبله جنوب شرقى خواهد بود ، و در صورت ثانيه شمال شرقى . و باقى عمل كما كان .
ح اگر بلد عديم العرض باشد يعنى بلادى كه بر خط استواء قرار گرفته اند ، در اين صورت بايد عرض مكه را به منزله ما بين العرضين گرفت ، پس از دو نقطه مشرق و مغرب دائره به قدر عرض مكه فقط به سوى شمال بايد شماره كرد و خط عرضى را مطابق قاعده بايد رسم كرد .
و از نقطه شمال و جنوب دائره به قدر ما بين الطولين به سوى مغرب شماره بايد كرد اگر طول بلد شرقى و اكثر از طول مكه باشد .
و به سوى مشرق بايد شماره كرد اگر طول بلد شرقى نباشد ، خواه عديم الطول باشد كه در اين صورت طول مكه را به منزله ما بين الطولين محسوب بايد داشت ، و خواه طول آن غربى باشد كه بايد با طول مكه جمع كرد .
و اگر طول بلد شرقى و اقل از طول مكه باشد فضل بين الطولين يعنى همان تفاوت بين الطولين را أخذ بايد كرد و عمل را تمام نمود .
ط اگر بلد جنوبى باشد مطلقا بايد عرض آن را با عرض مكه جمع كرد و به قدر مجموع عرضين از دو نقطه مشرق و مغرب دائره فقط به سوى شمال شماره بايد
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 630
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٦٣٠