شده : 30 / 134 : 30 / 4 بعلاوه 13 / 104 ضربدر 8
و يا 30 / 147 : 30 / 4 بعلاوه 13 / 117 ضربدر 9
و اين دو بيت هم قريب به همين مفاد است كه :
هر روز زماه سيزده تعيين كن
پس بيست و ششى زجاى مه تخمين كن
هر برجى راز موضع خورسى گير
ميدان درجات مه مرا تحسين كن
مثلا در تاريخ فوق : 26 / 143 : 30 / 4 بعلاوه 13 / 117 ضربدر 9
و علت اختيار اعداد نامبرده در ابيات ياد شده ، در بعد دانسته مىشود .
مانند بتقريب و تخمين بودن دستور ياد شده در تعيين برج قمر و درج آن ، اين بيت خواجه طوسى در بيان مقدار ساعات و دقائق طلوع بروج دوازده گانه است كه ناظر به آفاق معظم معموره است :
طلوع برج و ساعاتش مفصل گويم و مجمل
صبا اك ، اى ال ، بط ب ، حج بك ، دزيك ، هو بل
( صيا اك ) ص اشاره به صفر است كه رقم برج حمل است يعنى . و يا اشاره به برج حوت است چنان كه در درس 15 گفته شده است . و ا ك اشاره بساعت و دقائق است ، يعنى مقدار ساعت طلوع برج حمل و حوت يكساعت و بيست دقيقه است . و حروف ديگر بر اين قياس است يعنى : اى كه ثور و دلو است ، مقدار ساعت طلوع آنها ال است كه يكساعت و نيم است . و بط ب يعنى جوزا و جدى ، دو ساعت . و جح بك يعنى سرطان و قوس ، دو ساعت و بيست دقيقه . و دزبك يعنى اسد و عقرب ، دو ساعت و بيست دقيقه . و هويل يعنى سنبله و ميزان ، دو ساعت و نيم .
ازمان ياد شده تقديرى تقريبى است كه نسبت به آفاق تفاوت مى يابد . و چون ساعات و دقائق مذكور جمع شود حاصل 12 ساعت تمام خواهد بود ، و چون هر رقم براى دو برج است حاصل 24 ساعت است كه ساعات مستوى يك شبانه روز است .