چنان تصور كرده اند و ترتيب داده اند كه با هيچيك از قواعد حكمى و فلسفى منافات نداشته باشد مثلا خلاء لازم نيايد چنان كه در اين دروس به ترتيب روشن مىشود ، لاجرم اين مبادى حركات يعنى افلاك در حد احتياج ثابت ميشوند ، بدين معنى كه دانستن وضع و حركت خاص هر ستاره اى ياد شده نسبت به زمين ، موجب اثبات فلكى مىشود ، بر اين اصل قويم فرموده اند كه « : انا لا نثبت فضلا فى الفلكيات » .
حال بدان كه ابسط افلاك فلك شمس است كه با فرض دو فلك اوضاع وى نسبت به زمين از اوج و حضيض و سرعت و بطؤ دانسته مىشود ، يكى بنام فلك ممثل ، و ديگرى به نام فلك خارج مركز ، كه بتعبير ديگر ممثل شمس و خارج مركز شمس گويند .
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 323
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٣٢٣