بى شعور است كه سازنده باتدبير براى مصنوعات خويش به كار مى برد ، و گرنه خود تخم از كار خويش خبر ندارد .
خداوند زمين را در دو روز آفريد «
بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ
» ( فصلت 9 ) . اندازه كردن روزى اهل زمين و ساختن كار آنان با آفرينش اصل آن در چهار روز بود «
وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَواءً لِلسَّائِلِينَ
» ( فصلت « ( 10
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
» ( الم سجده 4 ) خدايى كه آسمان ها و زمين را با آنچه ميان آنها است در شش روز آفريد .
خلقت شش روزه در تورات نيز آمده است و مقصود از آن مناسبت تقسيم ايام است به هفت روز كه شش روز براى كار كردن و يك روز تعطيل است . بعضى امم مانند فارسيان هفته نداشتند و اقسام زمان نزد آنها روز و ماه بود ، هر روز مى گفتند چند ماه است و نمى گفتند چند شنبه است . شش روز كار كردن بقول تورات به مناسبت آنست كه خداوند در شش هنگام كار آفرينش را تمام كرد مناسب است ، مردم هم شش روز كار كنند و هفتم آرام گيرند ، و مقصود بيان و شرح طبيعى خلقت نبود . مسيحيان گويند مراد از شش روز شش روز شمسى نيست يعنى بيست و چهار ساعت بلكه مراد شش قسمت از مدت زمان است . و گويند در تورات روز بر مدت زمان طولانى اطلاق شده است . در تفسير المنار همچنين گويند مراد ايام الله است و هر روز به يك عمل از اعمال خداوند تعالى محدود مى گردد نظير ايام عرب كه به واقعه نسبت دهند گويند يوم الفجار يعنى زمان جنگ فجار ، و يوم داحس يعنى زمان جنگ داحس كه چهل سال كشيد . و مردم گويند روز جوانى و روز پيروزى در قرآنس ت
وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ
، يعنى زمان انواع نعم كه خداوند قوم موسى را داد بيادشان آور . و در تاييد آن گفتند در تورات و هم حديث مسلم آمده است كه خداى تعالى آدم را روز ششم آفريد با آن كه چهل روز گل او را خمير مى كرد ، و پيش از حضرت آدم گروهى ديگر در زمين بودند . و نيز گويند سبب يهود متعدد بود : يكى سبت هفته بود پس از شش روز ، و يكى سبت سال بود يعنى سال تعطيل زراعت در سال هفتم پس از شش