تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 140

مساهمون:

ص١٤٠
، لوائح القمر ، رساله علائيه ، ب‌رهان الكفاية » . ( زيج بهادرى ط 1 ص 662 ) و ديگر از رسائل ملا مظفر ، شرح بيست باب ملا عبدالعلى بيرجندى است . بيست باب در معرفت تقويم است ، و اين شرح و آن تنبيهات مكرر بطبع رسيده اند . در ديباچه شرح مذكور گويد : « بنده خاكسار و ذره بى مقدار المحتاج الى رحمة الله الابدى مظفر منجم جنابدى با قلت بضاعت و عدم استطاعت از كتب و رسائل اكابر و افاضل اين فن محفوظ و بهره مند مى بود ، تا در خلال احوال به مطالعه رساله بيست باب نام در معرفت تقويم نام كه مرقوم قلم افضل المتاخرين و اكمل المتبحرين قدوه افاضل العلماء ، و صفوة امائل الاذكياء مولانا نظام الدين عبدالعلى البيرجندى گرديده بود ، مشرف گشت » . . . رساله قبله را به نام حاتم بيك وزير بعنوان تحفه نوشته است . و اين حاتم بيك همانى است كه شيخ بهائى رساله هفتاد باب در اضطرلاب را نيز به رسم تحفه به نام او نوشته است و آن را « تحفه حاتمى » موسوم ساخته است كه از رسائل درسى در فن اصطرلاب است و با شش رساله درسى ديگر به نامهاى : خلاصه الحساب و تشريح الافلاك هر دو از شيخ بهائى ايضا ، و فارسى هيئت ملا على قوشچى ، و معرفت تقويم خاتون آبادى ، و سى فصل در معرفت تقويم و بيست باب در معرفت اسطرلاب هر دو از خواجه نصير طوسى ، مكرر بطبع رسيده است . ملا مظفر در ابتداى رساله قبله گويد : اما بعد اين رساله ايست در استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله مشتمل بر مقدمه و پنج باب تحفه مجلس شريف و محفل منيت آصف اعظم و اكرم ملك الوزراء فى العالم . . . خواجه ناصرالدوله والدين حاتم بيكا . . . و كتاب تنبيهات را به نام شاه عباس صفوى نوشته است و در ديباچه آن چنين گويد : اما بعد چنين گويد ذره احقر و بنده كمتر اعنى محمد قاسم منجم مظفر كه چون هميشه خاطر . . . شاه عباس الحسينى الصفوى الخ . جنابذ ، معرب گونا آباد است ، گاهى بذال معجمه ، گاهى بدال مهمله .