مىدانستند كه حتى در اجسام خيلى سنگين هم مثلا در يك قطعه سرب بين اتمهاى آن فواصلى موجود است . ايشان درك كرده بودند كه ذرات بين خود در حال گردش هستند و حتى در يك قطعه يخ بين ذرات فواصلى است و حركاتى موجود است . وقتى كه يخ ذوب مىشود و تبديل به آب مىگردد و حركات زيادى بين ذرات صورت مىگيرد و بالاخره موقعى كه آب را زياد حرارت بدهند كه تبديل به بخار شود ، ذرات ناگهانى با سرعت زيادى به اطراف مىجهند و فى الواقع به قدرى در پراكندى از يكديگر تلاش مىكنند كه بعضى اوقات ظرف خود را مىتركانند . پس اين موضوع اثبات مىشود كه كليه اشيا از سنگ و چوب و موجودات ذى روح بر خلاف صورت ظاهر داراى صلابتى نيستند . شيمىدانها و متخصصين علوم طبيعى پس از هزاران سال مطالعه به حقيقت اتم و فضاى خالى بين آنها پى بردهاند .
در سال 1911 م سر ارنست راترفورد « 1 » ( 1871 - 1937 م ) در انگلستان كشف نمود كه اتم جسم مفردى نيست ، او ثابت نمود كه اتم از تعداد زيادى ذرات خيلى كوچكتر كه موسوم به الكترون و پروتون مىباشد ساخته شده . سپس در دانمارك نيلس بور « 2 » ( 1885 - 1862 م ) نشان داد كه يك اتم خيلى شبيه به يك عالم شمسى يعنى خورشيد و سياراتش مىباشد . در مركز هر اتم هستهاى است كه مركب از پروتونها و معمولا چند الكترون مىباشد . دور اين هسته الكترونهاى ديگر در حال گردشند درست مانند سياراتى كه دور خورشيد مىگردند .
اكنون مىدانيم كه تمام مواد اشيا فقط مركب از الكترون و پروتون مىباشند .
اختلاف بين مس و سرب يا ميان يك عنصر با ديگرى فقط در تعداد الكترونها و پروتونها مىباشد و از تركيبات ، اين اشياى عجيب عالم ساخته شده است .
سادهترين تمام عناصر ، هيدروژن است . چه در آن ، يك الكترون دور يك هسته مركزى مىگردد . اگر در عالم شمسى فقط خورشيد و عطارد بود قابل تشبيه با اين
هامش
( 1 ) .SirErnest - Rutherford( 2 ) .NielsBohr