تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩

سخن جوزجانى درباره استادش ابن سينا

ابو عبيد جوزجانى كه يكى از شاگردان شيخ است در آغاز مدخل منطق شفا گويد كه شيخ طبيعيات و الهيات شفا جز حيوان و نبات آن را در مدت بيست روز فقط به اعتماد به طبعش بدون اينكه كتابى در نزد او حاضر باشد نوشت ، فصادفت منه خلوة و فراغا اغتنمته و أخذته بتميم كتاب الشّفاء و أقبل هو بنفسه - يعنى الشيخ الرئيس - على تصنيفه اقبالا بجدّ ، و فرغ من الطبيعيات و الالهيات خلا كتابى الحيوان و النبات فى مدّة عشرين يوما من غير رجوع الى كتاب يحضره و انما اعتمد طبعه فقط ؛ الخ . نظامى در اوائل ليلى و مجنون در سبب نظم كتاب گويد :
اين چار هزار بيت اكثر * شد گفته به چار ماه كمتر گر شغل دگر حرام بودى * در چارده شب تمام بودى
سعدى هشت باب گلستان را در كمتر از يك فصل نوشت ، چنان كه در ديباچه آن تاريخ مبدأ اين است : به حكم ضرورت سخن گفتيم و تفرّج‌كنان بيرون رفتيم در فصل ربيع كه آثار صولت برد آرميده بود ، و ايام دولت ورد رسيده ، و مختم اين : فى الجمله هنوز از گل بوستان بقيتى مانده بود كه كتاب گلستان تمام شده . عارف شبسترى محمود بن عبد الكريم بن يحيى متوفى حدود 732 ه ق بنابر مشهور در 33 سالگى وفات نموده است . مشهور است كه گلشن راز را در هيجده سالگى در جواب نوزده پرسش عارف بزرگ خراسان امير حسينى هروى در سال 717 ه ق با كمال اختصار به نظم پاسخ داده است . و بعد بر هر بيتى ابياتى افزوده و مجموع آن 992 بيت شده است . صفى قرآن مجيد را در دو سال به نظم درآورده است چنان كه در پايان آن گويد :