باب نهم
انسان كامل مؤيد به روح القدس و روح است
( ط ) و اين چنين انسان مؤيد به روح القدس و روح است
وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ
« 1 » ،
نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ
« 2 » ، أرى نور الوحى و الرسالة و أشم ريح النبوة « 3 » . روح را چون عقل و نفس به اشتراك لفظ اطلاقات گوناگون است :
از روح بخارى كه جسم لطيف سيال متكون از بخارات و صفوت و لطافت اخلاط اربعه است و به ارواح سهگانه حيوانى و طبيعى و نفسانى منقسم مىگردد آغاز ، و تا به روح القدس و روح من امره تعالى انجام مىيابد . از روايات ائمهء ما عليهم السّلام مستفاد است كه روح عليه السّلام اعظم ارواح و محيط به آنها است .
ارواح مظاهر اسم شريف « الربّ » اند ، زيرا كه همه مظاهر حق تعالى به اين ارواح مربوب حق تعالىاند . نفس قدسى انسان كامل از شدت اعتدال مزاج ، بحسب صعود به روح القدس ارتقاء و با وى ارتباط مىيابد بلكه به اشارتى كه گذشت فوق وضع و محاذاة و ارتباط و اتصال و اتحاد است ، و از ضيق لفظ به فناء تعبير كردهاند . اين چنين كس از كثرت حدت ذهن و شدت ذكاء و صفاى روح به حكم
عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى
« 4 » ، بلا واسطهء معلّم بشرى از كمال مطلق مىگيرد .
مؤيد به روح القدس و روح چنان كه از تعلّم بشرى غنى است همچنين از فكر
هامش
( 1 ) بقره / 253 .
( 2 ) نمل / 102 .
( 3 ) نهج البلاغه ، خطبهء قاصعه .
( 4 ) نجم / 5 .