( 2 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ ( 3 ) كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ ( 4 ) إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفّاً كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! چرا سخنى مىگوئيد كه عمل نمىكنيد ؟ !
نزد خدا بسيار موجب خشم است كه سخنى بگوئيد كه عمل نمىكنيد !
خداوند كسانى را دوست مىدارد كه در راه او پيكار مىكنند گوئى بنائى آهنيناند !
شأن نزول :
گفتار بدون عمل
مفسران براى آيهء « لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ » ، شأن نزولهاى متعددى ذكر كردهاند كه ، تفاوت زيادى با هم ندارد ، از جمله اين كه :
1 - جمعى از مؤمنان بودند كه مىگفتند : بعد از اين ، هر وقت با دشمن روبرو شويم ، پشت نخواهيم كرد ، و فرار نمىكنيم ، ولى به گفتهء خود وفا نكردند ، و در روز « احد » فرار نمودند ، تا آنجا كه پيشانى پيامبر صلى الله عليه و آله و دندان مبارك او شكسته شد .
2 - هنگامى كه خداوند ثواب شهداى « بدر » را بيان كرد ، جمعى از صحابه گفتند :
حال كه چنين است ، ما در جنگهاى آينده ، تمام نيروى خود را به كار خواهيم گرفت ، ولى در « احد » فرار كردند ، آيهء فوق نازل شد و آنها را سرزنش نمود .
3 - جمعى از مؤمنان ، پيش از آنكه حكم جهاد نازل شود مىگفتند : اى كاش ! خداوند بهترين اعمال را به ما نشان مىداد تا عمل كنيم ، چيزى نگذشت كه خداوند به آنها خبر داد : « افضل اعمال ، ايمان خالص و جهاد است » ، اما اين خبر آنها را خوش نيامد ، و تعلل ورزيدند ، آيه نازل شد و آنها را ملامت كرد . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ج 9 ، ص 278 - ساير مفسران نيز اين شأن نزولها را با تفاوتهائى ذكر كردهاند ؛ « بحار الانوار » ، ج 31 ، ص 582 .