هر كس از اهل « مكّه » به مسلمانان بپيوندد او را بازگردانند ، اما اگر كسى از مسلمانان ، اسلام را رها كرده به « مكّه » بازگردد ، مىتوانند او را برنگردانند .
در اين هنگام ، زنى به نام « سبيعه » اسلام را پذيرفت ، و در همان سرزمين « حديبيه » به مسلمانان پيوست ، همسرش خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمده گفت : اى محمّد ! همسرم را به من بازگردان ؛ چرا كه اين يكى از مواد پيمان ما است ، و هنوز مركب آن خشك نشده ، آيهء فوق نازل شد و دستور داد زنان مهاجر را امتحان كنند ( ابن عباس مىگويد : امتحانشان به اين بود كه بايد سوگند ياد كنند ، هجرت آنها به خاطر كينه با شوهر ، يا علاقه به سرزمين جديد ، و يا هدف دنيوى نبوده بلكه تنها به خاطر اسلام بوده است ) .
آن زن سوگند ياد كرد كه چنين است . در اينجا رسول خدا صلى الله عليه و آله مهريهاى را كه شوهرش پرداخته بود و هزينههائى را كه متحمل شده بود به او پرداخت و فرمود :
طبق اين مادهء قرارداد ، تنها مردان را باز مىگردانند ، نه زنان را . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) شأن نزول فوق در بسيارى از كتب تفسير آمده ، و ما از « مجمع البيان » با كمى تلخيص و اقتباس آورديم ، « طبرسى » اين حديث را از « ابن عباس » نقل كرده است ؛ « بحار الانوار » ، ج 20 ، ص 337 ، و ج 101 ، ص 14 ، باب 27 ، احكام المهاجرات .