شأن نزول :
عبرتها
مفسران و محدثان و ارباب تواريخ ، در مورد اين آيات ، شأن نزول مفصلى ذكر كردهاند كه فشردهء آن چنين است :
در سرزمين « مدينه » سه گروه از يهود زندگى مىكردند : « بنىنضير » ، « بنىقريظه » و « بنىقينقاع » و گفته مىشود كه : آنها اصلًا اهل « حجاز » نبودند ولى ، چون در كتب مذهبى خود خوانده بودند كه پيامبرى از سرزمين « مدينه » ظهور مىكند ، به اين سرزمين كوچ كردند ، و در انتظار اين ظهور بزرگ ، بودند .
هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به « مدينه » هجرت فرمود با آنها پيمان عدم تعرض بست ، ولى آنها هر زمان فرصتى يافتند از نقض اين پيمان ، فروگذار نكردند .
از جمله اين كه : بعد از جنگ « احد » ( غزوهء احد در سال سوم هجرت واقع شد ) « كعب بن اشرف » ، با چهل سوار از يهود ، به « مكّه » آمدند و يكسر به سراغ قريش رفتند و با آنها عهد و پيمان بستند كه همگى متحداً بر ضد محمد صلى الله عليه و آله پيكار كنند ، سپس « ابو سفيان » با چهل نفر از مكيان ، و « كعب بن اشرف » يهودى با چهل نفر از يهود وارد « مسجد الحرام » شدند ، و در كنار خانهء « كعبه » پيمانها را محكم ساختند ، اين خبر از طريق وحى به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد .
ديگر اين كه ، پيامبر صلى الله عليه و آله روزى با چند نفر از بزرگان و يارانش به سوى قبيلهء « بنىنضير » كه در نزديكى « مدينه » زندگى مىكردند آمد ، و مىخواست از آنها كمك يا وامى بگيرد براى پرداختن ديهء دو مقتول از طايفهء « بنىعامر » كه به دست « عمرو بن اميه » ( يكى از مسلمانان ) كشته شده بودند ، ( و شايد پيامبر صلى الله عليه و آله و يارانش مىخواستند در زير اين پوشش ، وضع « بنىنضير » را از نزديك بررسى كنند ، مبادا مسلمانان غافلگير شوند ) .
پيامبر صلى الله عليه و آله در بيرون قلعهء يهود بود ، و با « كعب بن اشرف » در اين زمينه صحبت مىكرد ، در اين هنگام در ميان يهوديان بذر توطئهاى پاشيده شد ، و با يكديگر گفتند :