اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ما امروز مطلقاً گوشت نخوردهايم ! فرمود : آرى ، گوشت « سلمان » و « اسامه » را مىخورديد ، آيه نازل شد و مسلمانان را از غيبت نهى كرد . « 1 »
* * *
( ( 14 ) ) قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْتُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ إِنْ تُطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لايَلِتْكُمْ مِنْ أَعْمالِكُمْشَيْئاً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
عربهاى باديهنشين گفتند : « ايمان آوردهايم » . بگو : « شما ايمان نياوردهايد ، ولى بگوئيد اسلام آوردهايم ، اما هنوز ايمان وارد قلب شما نشده است ؛ و اگر از خدا ورسولش اطاعت كنيد ، چيزى از پاداش كارهاى شما را فروگذار نمىكند ، خداوند ، آمرزندهء مهربان است » .
شأن نزول :
نگوئيد ايمان آوردهايم
بسيارى از مفسران ، شأن نزولى براى آيه ذكر كردهاند كه خلاصهاش چنين است :
جمعى از طايفهء « بنىاسد » در يكى از سالهاى قحطى و خشكسالى وارد « مدينه » شدند ، و به اميد گرفتن كمكى از پيامبر صلى الله عليه و آله شهادتين بر زبان جارى كرده ، به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند : « طوائف عرب بر مركبها سوار شدند و با تو پيكار كردند ، ولى ما با زن و فرزندان نزد تو آمديم ، و دست به جنگ نزديم » ، و از اين طريق مىخواستند بر پيامبر صلى الله عليه و آله منّت بگذارند .
آيات فوق ، نازل شد ( و به آنها خاطر نشان كرد كه اسلام آنها ظاهرى است ، و ايمان در اعماق قلبشان نيست ! به علاوه ، اگر هم ايمان آوردهاند نبايد منّتى بر پيامبر صلى الله عليه و آله بگذارند ، بلكه خدا بر آنها منّت دارد كه هدايتشان كرده ) . « 2 »
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 53 ؛ « قرطبى » ، ج 16 ، ص 324 به بعد ، ذيل آيات مورد بحث .
( 2 ) « تفسير الميزان » ، ج 18 ، ص 335 ؛ « روح البيان » و « فى ظلال القرآن » و « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « جامع البيان » ، ج 26 ، ص 182 .