( ( 1 ) ) الم ( ( 2 ) ) أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لايُفْتَنُونَ ( ( 3 ) ) وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ
الم
آيا مردم گمان كردند همين كه بگويند : « ايمان آورديم » به حال خود رها مىشوند و آزمايش نخواهند شد ؟ !
ما كسانى را كه پيش از آنان بودند آزموديم ؛ بايد علم خدا دربارهء كسانى كه راست مىگويند و كسانى كه دروغ مىگويند تحقق يابد !
شأن نزول :
آزمايش حتمى و همگانى است
بعضى از مفسران ، روايتى نقل كردهاند كه ، بر طبق آن ، « يازده آيهء » آغاز اين سوره كه در « مدينه » نازل شده ، در مورد مسلمانانى است كه در « مكّه » بودند ، اظهار اسلام مىكردند ، اما حاضر به هجرت به « مدينه » نبودند ، آنها نامهاى از برادران خود در « مدينه » دريافت داشتند كه در آن تصريح شده بود : « خدا اقرار به ايمان را از شما نمىپذيرد مگر اين كه : هجرت كنيد ، و به سوى ما بيائيد » به اين جهت آنها تصميم به هجرت گرفتند و از « مكّه » خارج شدند ، جمعى از مشركان به تعقيب آنان پرداختند ، و با آنان پيكار كردند ، بعضى ، كشته شدند و بعضى ، نجات يافتند ( و احتمالًا بعضى نيز تسليم شده به مكّه بازگشتند ) . « 1 »
بعضى ديگر ، « آيهء دوم » را در مورد « عمار ياسر » و جمعى ديگر ، از مسلمانان نخستين مىدانند كه ايمان آوردند و سخت تحت شكنجهء دشمنان واقع شدند . « 2 »
بعضى گفتهاند : « آيهء هشتم » در مورد اسلام آوردن « سعد بن ابى وقاص » نازل شده .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 48 ؛ « جامع البيان » ، ج 20 ، ص 157 .
( 2 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 48 ؛ « جامع البيان » ، ج 20 ، ص 157 .