هنگامى كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله سورهء « يس » را براى آنها تلاوت كرد ، اشك شوق ريختند و اسلام آوردند . « 1 »
بعضى ديگر گفتهاند : اين آيات ، دربارهء جمعى از نصاراى « نجران » ( شهرى است در شمال يمن ) نازل شده ، كه نزد پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمدند و آيات قرآن را شنيدند و ايمان آوردند . « 2 »
بعضى ديگر ، آن را در مورد « نجاشى » و يارانش مىدانند . « 3 »
و بعضى ، نزولِ آن را دربارهء « سلمان فارسى » ، و جمعى از علماى « يهود » ، مانندِ « عبداللَّه بن سلام » و « تميم الدارى » و « جارود عبدى » دانستهاند . « 4 »
و بالاخره ، بعضى نيز آن را اشاره به چهل نفر از علما و روشن ضميرانِ مسيحى مىدانند ، كه سى و دو نفرشان از « حبشه » با « جعفر بن ابيطالب » به « مدينه » آمدند ، و هشت نفر از « شام » كه در ميان آنها « بحيرا » راهب معروف شامى بود . « 5 »
البته ، رواياتِ سهگانهء نخست ، متناسب با نزول اين آيات در « مكّه » است ، و گفتارِ كسانى كه معتقدند ، تمام اين سوره مكّى است را تأييد مىكند ، ولى روايتِ چهارم و پنجم ، دليل بر اين است كه اين چند آيه ، استثناء در « مدينه » نازل شده ، و گواهى است بر قول كسانى كه آنها را « مدنى » مىدانند .
به هر حال ، اين آيات ، شاهدِ گويايى است بر اين كه ، گروهى از دانشمندان اهل كتاب ، با شنيدن آيات قرآن ، اسلام را پذيرا شدند ؛ زيرا ممكن نبود پيامبر صلى الله عليه و آله چنين چيزى را بگويد را در حالى كه ، كسى از اهل كتاب به او ايمان نياورده باشد ؛ چرا كه مشركان فوراً به نفى و انكار برمىخاستند و جار و جنجال به راه مىانداختند .
* * *
هامش
( 1 ) « فى ظلال القرآن » ، ج 6 ، ص 357 و 358 ؛ « تفسير ابن كثير » ، ج 3 ، ص 404 ؛ « جامع البيان » ، ج 7 ، ص 7 .
( 2 ) « فى ظلال القرآن » ، ج 6 ، ص 357 و 358 ؛ « نور الثقلين » ، ج 5 ، ص 253 .
( 3 ) « فى ظلال القرآن » ، ج 6 ، صفحات 357 و 358 .
( 4 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 47 ؛ « تبيان » ، ج 8 ، ص 163 .
( 5 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيات مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 47 ؛ « قرطبى » ، ج 13 ، ص 296 .