امر ايجاب مىكرد احتمال انحراف از حق و عدالت يا حداقل اشتباه و خطا در حق او بدهد .
به هر حال ، آنچه براى ما مهم است اين شأن نزولها نيست ، مهم آن است كه :
بدانيم از مجموع آيات استفاده مىشود شخص بىگناهى را به هنگام نزول اين آيات متهم به عمل منافى عفت نموده بودند ، و اين شايعه در جامعه پخش شده بود .
و نيز از قرائن موجود در آيه استفاده مىشود : اين تهمت دربارهء فردى بود كه از اهميت ويژهاى در جامعهء آن روز برخوردار بوده است .
و نيز گروهى از منافقان و به ظاهر مسلمانها مىخواستند از اين حادثه بهرهبردارى غرض آلودى به نفع خويش و به زيان جامعهء اسلامى كنند ، كه آيات فوق نازل شد و با قاطعيت بىنظيرى با اين حادثه بر خورد كرد ، و منحرفان بد زبان و منافقان تيره دل را محكم بر سر جاى خود نشاند .
بديهى است ، اين احكام شأن نزولش هر كه باشد انحصار به او و آن زمان و مكان نداشته ، و در هر محيط و هر عصر و زمان جارى است .
بعد از همهء اين گفتگوها به سراغ تفسير آيات مىرويم تا ببينيم چگونه قرآن با فصاحت و بلاغت تمام ، اين حادثه خاص را پىگيرى و مو شكافى نموده و در نهايت حل و فصل كرده است .
* * *
( ( 22 ) ) وَ لا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَ السَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبى وَ الْمَساكِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
آنها كه از ميان شما داراى برترى ( مالى ) و وسعت زندگى هستند نبايد سوگند ياد كنند كه از انفاق نسبت به نزديكان و مستمندان و مهاجران در راه خدا دريغ نمايند ؛ آنها بايد عفو كنند و چشم بپوشند ؛ آيا دوست نمىداريد خداوند شما را ببخشد ؟ ! و خداوند آمرزنده و مهربان است !
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — صفحة 328
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢٨