( 64 ) وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيّاً ( 65 ) رَبُّ السَّماواتِ وَ الْا رْضِ وَ ما بَيْنَهُما فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيّاً
( جبرئيل به پيامبر عرض كرد : ) ما جز به فرمان پروردگار تو ، نازل نمىشويم ؛ آنچه پيش روى ما ، و پشت سر ما ، و آنچه ميان اين دو مىباشد ، همه از آن او است ؛ وپروردگارت هرگز فراموشكار نبوده ( و نيست ) !
همان پروردگار آسمانها و زمين ، و آنچه ميان آن دو قرار دارد ! او را پرستش كن ، و در راه عبادتش شكيبا باش ! آيا مثل و مانندى براى او مىيابى ؟ !
شأن نزول :
من مأمورم
جمعى از مفسران در شأن نزول آيات فوق ، چنين آوردهاند : چند روزى ، وحى قطع شد ، و « جبرئيل » پيك وحى الهى به سراغ پيامبر صلى الله عليه و آله نيامد ، هنگامى كه اين مدت سپرى گشت و « جبرئيل » بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد ، به او فرمود : چرا دير كردى ؟
من بسيار مشتاق تو بودم .
جبرئيل گفت ، من به تو مشتاقترم ! ولى من بندهاى مأمورم هنگامى كه مأمور شوم مىآيم و هنگامى كه دستور نداشته باشم خوددارى مىكنم . « 1 »
* * * ( 66 ) وَ يَقُولُ الْإِنْسانُ أَ إِذا ما مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيّاً ( 67 ) أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً ( 68 ) فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيّاً
هامش
( 1 ) « قرطبى » ، ج 11 ، ص 129 ، و ج 20 ، ص 93 ؛ « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ( با كمى تفاوت ) ، و ج 10 ، ص 381 ؛ « درّ المنثور » ، ج 4 ، ص 278 .