و هنگامى كه آيهاى را به آيهء ديگر مبدّل كنيم ( / حكمى را نسخ نمائيم ) - و خدا بهتر مىداند چه حكمى را نازل كند - آنها مىگويند : « تو افترا مىبندى » ! اما بيشترشان ( حقيقت را ) نمىدانند .
شأن نزول :
تغيير وظائف
« ابن عباس » مىگويد : مشركان بهانهجو ، هنگامى كه آيهاى نازل مىشد و دستور سختى در آن بود و سپس آيهء ديگرى مىآمد و دستور سهلترى در آن بود ، مىگفتند : محمّد اصحاب خود را مسخره مىكند و دست مىاندازد ، امروز دستور به چيزى مىدهد ، و فردا از همان نهى مىكند ، اينها نشان مىدهد كه محمّد همه را از پيش خود مىگويد نه از ناحيهء خدا .
در اين هنگام آيه نازل شد و به آنها پاسخ گفت . « 1 »
* * *
( ( 106 ) ) مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمانِ وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
كسانى كه بعد از ايمان كافر شوند - به جز آنها كه تحت فشار واقع شدهاند در حالى كه قلبشان آرام و با ايمان است - آرى ، آنها كه سينهء خود را براى پذيرش كفر گشودهاند ، غضب خدا بر آنهاست ؛ و عذاب عظيمى در انتظارشان ! .
شأن نزول :
تقيّه
بعضى از مفسران ، در شأن اين آيه ، چنين نقل كردهاند : اين آيه در مورد گروهى از
پاورقی
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 117 ؛ « اسباب نزول الآيات » واحدى نيشابورى ، ص 189 ؛ « زاد المسير » ، ج 4 ، ص 359 .