وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
و هنگامى كه به آنها گفته شود : « پروردگار شما چه نازل كرده است » ؟ مىگويند : « اينها همان افسانههاى دروغين پيشينيان است » .
شأن نزول :
تبليغات گمراهكننده
در « تفسير مجمع البيان » مىخوانيم : بر طبق بعضى از روايات اين آيه دربارهء « مقتسمين » ( تبعيضگران ) كه قبلًا دربارهء آنها بحث شد نازل گرديده است ، آنها 16 نفر بودند كه به چهار گروه تقسيم شدند ، و هر گروه چهار نفرى بر سر راه مردم در يكى از جادههاى « مكّه » در ايام حج ايستادند تا پيش از آن كه مردم وارد شوند ، ذهن آنها را نسبت به قرآن و اسلام بدبين سازند ، و بگويند : محمّد صلى الله عليه و آله دين و آئين تازهاى نياورده بلكه همان افسانههاى دروغين پيشينيان است . « 1 »
* * *
( ( 38 ) ) وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لايَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لايَعْلَمُونَ
آنها سوگندهاى شديد به خدا ياد كردند كه : « هرگز خداوند كسى را كه مىميرد ، بر نمىانگيزد » ! آرى ، اين وعدهء قطعى خداست ( كه همهء مردگان را براى جزا باز مىگرداند ) ؛ ولى بيشتر مردم نمىدانند .
شأن نزول :
رستاخيز حتمى است
مفسران در شأن نزول اين آيه چنين نقل كردهاند كه : مردى از مسلمانان از يكى از مشركانطلبى داشت ، هنگامى كه از او مطالبه كرد ، او در پرداخت دين خود تعلل
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « موسوعة التاريخ الاسلامى » ، ج 1 ، ص 448 .