23 / 15
باز هر آئينه شما بعد ازين مرده شويد ( 15 )
23 / 16
باز هر آئينه شما روز قيامت برانگيخته شويد ( 16 )
23 / 17
و هر آئينه آفريديم بالاى شما هفت آسمان و نبوديم از آفرينش بىخبر ( 17 )
23 / 18
و فروفرستاديم از آسمان آب را به اندازه پس جا داديم او را در زمين و هر آئينه ما بر دور كردن آن توانائيم ( 18 )
23 / 19
پس بيافريديم براى شما به آن آب بوستانها از درختان خرما و انگور شما را در آن بوستانهاى ميوهها بسيار پيدا شود و بعض آن را مىخوريد يعنى بطريق قوّت و آفريديم درختى كه بيرون مىآيد از طور سينا يعنى درخت زيتون مىرويد بوجهى كه حاصل شود روغن و نانخورش طعام خورندگان را ( 20 )
شرح
ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذلِكَ لَمَيِّتُونَپس شما بعد از آنكه ذكر كرديم از آفرينش شما هرآئينه مردگانيد يعنى مآل حال شما به مرگ خواهد كشيد و ساغر فنا از دست ساقى اجل بخواهيد چشيدثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِپس به درستى كه شما روز رستخيزتُبْعَثُونَبرانگيخته مىشويد براى محاسبه و مجازاتوَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْو به درستى كه آفريديم زبر سر شماسَبْعَ طَرائِقَهفت آسمان طبقه بالاى طبقه يا هر طبقه از ان راهى از راههاى فرشتگانوَ ما كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلِينَو نيستم ما ازين مخلوق كه آسمان است بىخبر كه او را مهمل بگذاريم بلكه او را تا وقت معلوم از خلل نگاهداريم ؟ ؟ ؟ آفريدگان غافل نيستيم بر خير و شر و نفع و ضرر و كفر و شكر ايشان مطلعيموَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍو فروفرستاديم از آسمان آبى به قدر و اندازه كه صلاح بندگان در آن دانستيمفَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِپس ساكن گردانيديم آن آب را در زمين و در تبيان از ابن عباس رض نقل مىكند كه خداى تعالى پنج جوى آب از يك چشمه از چشمهاى بهشت بر بال جبرئيل عليه السلام نهاده از آسمان فروفرستاد سيحون كه نهر هند است و جيحون كه نهر بلخ است و فرات و دجله كه نهرين عراقند و نيل كه نهر مصر است و آنها را وديعت بجبال داده و به قدر مصلحت جهت منافع خلق جارى مىگرداند و اينست كه مىفرمايد كه آب را در زمين ثابت و ساكن ساختيموَ إِنَّا عَلى ذَهابٍ بِهِ لَقادِرُونَو به درستى كه ما بر بردن آن آب و زائل ساختن توانائيم چنانچه بر انزال آن قادر بوديم و گفتهاند بعد از خروج يأجوج و مأجوج جبرئيل ع فرود آيد و قرآن و حجر الاسود و مقام ابراهيم و تابوت سكينه و انهار خمس را به آسمان برد و بعد از ان به روى زمين هيچ خير و بركت نماندفَأَنْشَأْنا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍپس بيافريديم براى شما بسبب آن آب بوستانهامِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍاز خرمابنان و از تاك و تخصيص اين دو درخت جهت اختصاص اهل مدينه به خرما و اهل طائف به انگور است و نخل و عنب در زمين حجاز از همه ديار عرب بيشتر مىباشدلَكُمْ فِيها فَواكِهُ كَثِيرَةٌمر شما را درين بوستانها ميوهها بسيار است غير تمر و عنبوَ مِنْها تَأْكُلُونَو از ان بوستانها يعنى و زروع آن مىخوريد يا ما لا بد معيشت از ان حاصل مىكنيدوَ شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَو ديگر بيافريديم براى شما درختى كه بيرون مىآيد از كوه سينا كه جبل موسى عليه السلام است ميان معر و ايليا و گويند اوّل درختى كه بعد از طوفان برست اين درخت بود يعنى درخت زيتونتَنْبُتُ بِالدُّهْنِمىرويد با روغنوَ صِبْغٍ لِلْآكِلِينَو نان خورش مر خورندگان را يعنى زيتون مىرويد به چيزى كه جامع است دهنيّت و صبغيّت را هم بدان روغن چراغ توان افروخت و هم از ان نان خورش توان ساخت .