8 / 60
و مهيّا سازيد اى مسلمانان براى ايشان آنچه توانيد از توانائى « 1 » و از آماده داشتن اسپان بترسانيد به آن دشمن خدا را و دشمن خويش را و قومى ديگر را نيز بجز ايشان شما نمىدانند ايشان را خدا ميدانند ايشان را و آنچه خرج كنيد از هر چه باشد در راه خدا تمام داده شود به شما و شما ستم كرده نه شويد ( 60 )
8 / 61
و اگر ميل كنند به صلح تو هم ميل كن بسوى آن و توكّل كن بر خدا هر آئينه وى شنوا داناست ( 61 )
8 / 62
و اگر خواهند كه فريب دهند ترا پس كفايتكننده است ترا خدا همونست آنكه قوت داد ترا به يارى دادن و به مسلمانان ( 62 )
شرح
وَ أَعِدُّوا لَهُمْو آماده سازيد اى مؤمنان براى ناقضان عهد يا منهزمان بدرمَا اسْتَطَعْتُمْآنچه توانيدمِنْ قُوَّةٍاز ساز و برگ حرب كه لشكر بدان قوّت مىيابد و عقبة بن عامر رض مىفرمايد كه ما شنيديم از پيغمبر ص كه بر منبر مىفرمود الا ان القوة الرمى يعنى آگاه باشيد كه مراد از قوّت تيرانداختن است بعضى از علماء گفتهاند تخصيص رمى بذكر دليل است بر آنكه تير و كمان قوىترين سلاحهاست شيخ الاسلام ابو القاسم نصيرآبادى قدس سره ، فرمود كه در اين آيت گفتهاند قوت رمى است بلى همچنين باشد اما رمى بر سه گونه بود رمى ظاهر به تير و كمان و رمى باطن به تير آه در صبحگاه از كمان خضوع و رمى سهام خطوط از دل و توجه به حق و فراغت از ما سوى ابو على رودبارى قدس سره فرمود كه قوت اعتمادست بر حمايت حق و واثق بودن بعنايت او - بيتگر اعتماد تو بر اسپ و لشكرست و سلاح * مراست بر كرم دوست اعتماد تمامو گفتهاند كه مراد از قوّت حصارهاست مىفرمايد كه آماده سازيد قلعها به جهت دفع كفاروَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِو ديگر آمادگى كنيد از اسپان بستهتُرْهِبُونَ بِهِتا بترسانيد بدين استعدادعَدُوَّ اللَّهِدشمن خدا راوَ عَدُوَّكُمْو دشمن خود را كه كفّار مكّهاندوَ آخَرِينَو ديگر بترسانيد به اسب و سلاح كافران ديگر رامِنْ دُونِهِمْجز كافران مكه كهلا تَعْلَمُونَهُمُشما نمىدانيد ايشان رااللَّهُ يَعْلَمُهُمْخدا مىداند ايشان را و ايشان بقول مفسران يهوداند يا منافقان يا مجوس و در مدارك آورده كه يا كفره جناند چه صهيل اسپ جن را مىترساندوَ ما تُنْفِقُواو آنچه نفقه مىكنيدمِنْ شَيْءٍاز چيزى كه داريدفِي سَبِيلِ اللَّهِدر راه خدا يعنى در ترتيب سلاح و نفقه اسپيُوَفَّ إِلَيْكُمْتمام كرده خواهد شد به شما جزاى آنوَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَو شما ستم ديده نخواهيد شد به نقصان ثوابوَ إِنْ جَنَحُواو اگر ميل كنند مشركانلِلسَّلْمِبه صلح و استسلامفَاجْنَحْ لَهاپس تو هم ميل كن بمصالحهوَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِو توكّل كن بر خدا يعنى مترس از آنكه بمكر و حيله طرح صلح انداخته باشندإِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُبه درستى كه خدا شنوا است مر اقوال ايشان راالْعَلِيمُداناست به دروغ و راست آن اگر در مقام مكر باشند ترا نگاه دارد و و بال مكر را بر ايشان گمارد چنانچه فرمودوَ إِنْ يُرِيدُواو اگر خواهند ايشانأَنْ يَخْدَعُوكَآنكه بفريبند ترا و به صلح از جنگ خود بازدارندفَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُپس به درستى كه ترا بسنده است خداهُوَ الَّذِي أَيَّدَكَاوست آنكه قوّت داد ترابِنَصْرِهِبه يارى كردن خود و فرو فرستادن ملائكهوَ بِالْمُؤْمِنِينَو به همه مؤمنان و اصح آنست كه بانصار .
يعنى استعمالات آلات جنگ چون تير انداختن
هامش
( 1 ) يعنى استعمال آلات جنگ چون تير انداختن 12