8 / 66
اكنون سبك ساخت خدا او را از سر شما و دانست كه در ميان شما ضعفى هست پس اگر باشند از شما صد كس شكيبا غالب آيند بر دو صد كس و اگر باشند از شما هزار كس غالب آيند بر دو هزار كس بفرمان خدا و خدا با صابرانست ( 66 )
8 / 67
سزاوار نبود پيغمبر را كه بدست وى اسيران باشند تا آنكه قتل بسيار بوجود آرد در زمين مىخواهيد مال دنيا را و خدا مىخواهد مصلحت آخرت را و خدا غالب با حكمتست ( 67 )
8 / 68
اگر نبودى حكم خدا پيشى گرفته مىرسيد بشما در آنچه گرفتيد عذاب بزرگ ( 68 )
شرح
الْآنَاكنون كه اين حكم شما را گرانبار ساختخَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْسبك گردانيد خدا از شماوَ عَلِمَو ديد و بدانستأَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاًآنكه در شما سستى هست يعنى ضعف بدنفَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْپس اگر باشد از شمامِائَةٌ صابِرَةٌصد تن شكيبايَغْلِبُوا مِائَتَيْنِغالب شوند بر دويست تن اين شرط نيز بمعنى امر است يعنى يكى از شما بايد كه در مقابله دو تن صبر كند و نگريزدوَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْو اگر باشد از شماأَلْفٌهزار كسيَغْلِبُوا أَلْفَيْنِغالب شوند بر دو هزاربِإِذْنِ اللَّهِبامر خدا و يارى اووَ اللَّهُ مَعَو خدا باالصَّابِرِينَصابرانست به اعانت و مددگارى پس هر كه صبر كند ظفر يابد الصبر مطيّة الظفر قطعهصبر و ظفر هر دو دوستان قديماند * صبر كن اى دل كه بعد از ان ظفر آيداز چمن صبر رخ متاب كه روزى * باغ شود سبز و شاخ گل به بر آيدآوردهاند كه روز بدر هفتاد تن اسير شدند و حضرت رسالتپناه ص در باب ايشان با اكابر صحابه رض مشاورت نموده از قوم مهاجران ابو بكر رض صديق را فرمود كه اكابر و اصاغر اين قوم اقارب و عشاير تواند اگر هر يك به قدر طاقت و استطاعت فدا بدهند باشد كه روزى به دولت هدايت رسند و حالا عدد و مدد مسلمانان زيادت شود فاروق رض گفت يا رسول اللّه صلعم اينان ائمه كفراند همه را بفرماى تا گردن زنند و به حمد اللّه كه حق تعالى ترا از فدا مستغنى گردانيده و از گروه انصار عبد اللّه بن رواحه رض و اصح آنست كه سعد بن رض معاذ فرمود كه اشارت كن تا اين اشرار را بشراره آتش تيغ بسوزيم حضرت رسالتپناه ص بقول حضرت صديق رض ميل نموده فديه مقرر فرمود حق تعالى آيت فرستادما كانَنسزد و نشايدلِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَهيچ پيغمبرى را كه باشدلَهُ أَسْرىمر او را اسيران كه از ايشان فدا گيردحَتَّى يُثْخِنَتا آنگاه كه بسيارى را بكشد از ايشانفِي الْأَرْضِدر زمين چه اين صورت سبب ذلّت و قلّت كفار و موجب عزت اسلام و ظهور شوكت ابرار استتُرِيدُونَمىخواهيد شماعَرَضَ الدُّنْياخواسته دنيا كه عرض سريع الزوالستوَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَو خدا مىخواهد براى شما ثواب آخرت كه بهشت و نعمت لايزالستوَ اللَّهُ عَزِيزٌو خدا غالبست دوستان را بر دشمنان غلبه دهدحَكِيمٌداناست در آنچه با بندگان كندلَوْ لا كِتابٌاگر نبودى حكمى و فرمانىمِنَ اللَّهِاز خداسَبَقَپيشى گرفته و در لوح محفوظ مكتوب گشته كه بىنهى صريح عقوبت نكند يا به نادانى مؤاخذه ننمايد يا اهل بدر را عذاب نفرمايد يا غنايم بر شما حلال سازدلَمَسَّكُمْهر آئينه مىرسد بشمافِيما أَخَذْتُمْدر آنچه فرا گرفتيد از خداعَذابٌ عَظِيمٌعذابى بزرگ و در روايت آمده است كه حضرت رسالتپناه ص فرمود كه اگر عذاب فرود آمدى غير از عمر و سعد بن معاذ رض از ان نجات نيافتندى زيرا كه اين هر دو بقتل كفار راضى بودند نه باخذ فدا صحابه رض بعد از نزول اين آيت از غنايم بدر دست بازكشيدند آيت آمد كه .