و تا شك نكنند اهل كتاب و مسلمانان و تا بگويند آنان كه در دل ايشان بيمارى است و كافران چه چيز اراده كرده است خدا به اين داستان همچنين گمراه مىكند خدا هر كرا خواهد و راه مىنمايد هر كرا خواهد و نمىداند لشكر پروردگار ترا مگر او تبارك و تعالى و نيست اين مگر پندى براى بنى آدم ( 31 )
74 / 32
نى نى قسم به ماه ( 32 )
74 / 33
و قسم بشب چون پشت گرداند ( 33 )
74 / 34
و قسم بصبح چون روشن شود ( 34 )
74 / 35
هر آئينه دوزخ يكى از چيزهاى بزرگ است ( 35 )
74 / 36
ترساننده بنى آدم را ترساننده است ( 36 )
74 / 37
براى هر كه خواهد از شما كه پيشتر آيد يا بازپس ماند ( 37 )
74 / 38
هر شخصى به آنچه كرد در گرو است ( 38 )
74 / 39
مگر اهل سعادت ( 39 )
شرح
وَ لا يَرْتابَ الَّذِينَو تا شك نيارند آنان كهأُوتُوا الْكِتابَعطا كرده شدهاند به توريتوَ الْمُؤْمِنُونَو گرويدگان از اهل اسلام در ان عددوَ لِيَقُولَ الَّذِينَو تا بگويند آنان كهفِي قُلُوبِهِمْدر دلهاى ايشانمَرَضٌبيمارى شك و نفاق استوَ الْكافِرُونَو بگويند ناگرويدگان كهما ذا أَرادَ اللَّهُچه چيز خواسته است خداىبِهذا مَثَلًابدين عدد كه غريبست از روى مثالكَذلِكَهمچنينيُضِلُّ اللَّهُدر ضلالت فرومىگذارد خداىمَنْ يَشاءُهرك را خواهدوَ يَهْدِيو راه مىنمايدمَنْ يَشاءُهرك را خواهد آوردهاند كه ابو جهل گفت اى معشر قريش حالا محمد از نوزده يار و مددگار بيش ندارد و حق سبحانه فرمودوَ ما يَعْلَمُو نمىداندجُنُودَ رَبِّكَلشكرهاى پروردگار ترا از ملائكه كه ممد و معاون پيغمبر ص اويندإِلَّا هُوَمگر او كه عالم است به همه معلوماتوَ ما هِيَو نيست اين سقر يا عدة خزنه يا اين سورهإِلَّا ذِكْرىمگر پندىلِلْبَشَرِبراى مردمانكَلَّانه چنين است كه كسى انكار سقر تواند كردوَ الْقَمَرِو سوگند به ماه كه معرفت اوقات و آجال بوى باز بسته استوَ اللَّيْلِو به حرمت شبإِذْ أَدْبَرَچون بيايد از عقب روز و حفص إذ بىالف خواند ادبر به صيغه ماضى از إدبار يعنى به شب كه چون برود از پس روزوَ الصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَو سوگند بصبح چون روشن گرداند عالم راإِنَّهابه درستى كه دركه سفرلَإِحْدَى الْكُبَرِيكى از دركات بزرگ دوزخ استنَذِيراًگردانيدهايم او را چيزى كه بدان بيم كنند آدمى را در لباب آورده كه حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم را مىفرمايد قم نذيرا برخيز بيمكنندهلِلْبَشَرِمر آدميان را تا به تو پند گرفته از گناه بپرهيزندلِمَنْ شاءَبدل است از بشر يعنى تو نذيرى و بقول اوّل دوزخ نذير است مر آنكس را كه خواهدمِنْكُمْاز شماأَنْ يَتَقَدَّمَآنكه پيش رود در خير و طاعتأَوْ يَتَأَخَّرَيا بازايستد از شرك و معصيت يعنى همه طوائف را پنددهنده استكُلُّ نَفْسٍهر نفسىبِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌبهآنچه كرده است از كردار خود در گرو است يعنى در دوزخ گرفتار است و محبوس بر انإِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِمگر اصحاب دست راست كه ايشان مرتهن نيستند به گناه خود در آتش چه گناهان ايشان آمرزيده شده است گفتهاند اهل يمين اينجا اطفال مؤمنانند يا ملائكه .