48 / 6
و تا عذاب كند مردان منافق را و زنان منافق را و مردان شركآرنده را و زنان شركآرنده را كه گمانكنندهاند بر خدا گمان بد بر ايشان باد مصيبت بد و بخشم آمد خدا بر ايشان و لعنت كرد ايشان را و آماده ساخت براى ايشان دوزخ را و بد جائيست دوزخ ( 6 )
48 / 7
و خداى راست لشكر آسمانها و زمين و هست خدا غالب با حكمت ( 7 )
48 / 8
هر آئينه ما فرستاديم ترا اظهارحقكننده و بشارتدهنده و ترساننده ( 8 )
48 / 9
تا ايمان آريد اى مسلمانان به خدا و و برسول او و تا نصرت دهيد دين خدا را و بزرگى اعتقاد كنيد او را و به پاكى ياد كنيد او را بامداد و پگاه ( 9 )
شرح
وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِو ديگر براى آنست تا عذاب كند مردان منافق و زنان منافقه را از اهل مدينهوَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِو مردان مشرك و زنان مشركه را از اهل مكّهالظَّانِّينَ بِاللَّهِگمانبرندگان به خداىظَنَّ السَّوْءِگمان بد يعنى اسد و غطفان از اهل شرك و بعضى از منافقان گمان مىبردند كه پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم به حديبيه مىرود كشته خواهد شد يا سالم به مدينه نخواهد آمد و لشكر او منهزم خواهد شد پس حضرت رسالتپناه صلى اللّه عليه و سلم سالم و غانم باز به مدينه آمد و حق سبحانه فرمود كهعَلَيْهِمْبرين گمان بد برندگان استدائِرَةُ السَّوْءِگردش بد يعنى ايشان مغلوب و منكوب خواهند شدوَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْو خشم گرفت خداى بر ايشانوَ لَعَنَهُمْو براند ايشان را از رحمت خودوَ أَعَدَّ لَهُمْو آماده كرد براى ايشانجَهَنَّمَدوزخ راوَ ساءَتْ مَصِيراًو بد بازگشتى است دوزخوَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِو مر خداى را است لشكرهاى آسمان و زمين يعنى هر كه در آسمانها و زمينها است همه ملوك و مسخّر اوست چنان كه لشكريان مر سردار خود را تكرار اين سخن جهت وعده مؤمنان است تا به نصرت الهى مستظهر باشند و براى وعيد مشركان و منافقان تا از تكذيب ربانى خائف گردندوَ كانَ اللَّهُو هست خداىعَزِيزاًغالب در فرمان خودحَكِيماًدانا در آنچه فرمايدإِنَّا أَرْسَلْناكَبه درستى كه ما فرستاديم تراشاهِداًگواه بر اقوال و افعال امت تووَ مُبَشِّراًو مژدهدهنده آنان را كه سكينه بر دلهاى ايشان نازل شدهوَ نَذِيراًو بيمكننده مر آنان را كه گمان بد بردهاند پس تو امت را بگوى كه فرستادن من جهت بيم و بشارتلِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِبراى آنست كه تصديق كنيد مر خداى را يعنى بگرويد به يگانگى اووَ رَسُولِهِو تصديق كنيد فرستاده او را در دعوى كه مىكندوَ تُعَزِّرُوهُو تقويت دهيد دين او راوَ تُوَقِّرُوهُو بزرگ داريد فرمان او راوَ تُسَبِّحُوهُو به پاكى ياد كنيد مر وى را يا نماز گذاريد براى اوبُكْرَةً وَ أَصِيلًابامداد و شبانگاه و گفتهاند ضمير تعزروه و توقر و عايد به حضرت صلى اللّه عليه و سلّم است يعنى او را نصرت كنيد و تعظيم او بجا آريد كه تعظيم او به حقيقت تعظيم حق است كهإِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِيو تعظيم حضرت رسالتپناهى تعظيم امر الهى نيز هست و خود كه يا را دارد كه شرائط تعظيم او كما ينبغى بجا آرد بيتدر حريم سر تعظيم تو كس را راه نيست * وز كمال احتشامت هيچ عقل آگاه نيست .