39 / 32
پس كيست ستمكارتر از كسى كه دورغ بر بست بر خدا و دروغ داشت دين راست را چون بيامد به او آيا نيست در دوزخ جاى كافران ( 32 )
39 / 33
و آنكه آورد دين راست را و آنكه باور داشت آن را آن جماعه ايشانند متقيان ( 33 )
39 / 34
ايشان را است آنچه خواهند نزديك پروردگار ايشان اينست جزاى نيكوكاران ( 34 )
39 / 35
تا زايل كند خدا از ايشان بدترين آنچه كردند و بدهد ايشان را مزد ايشان بحسب نيكوترين آنچه مىكردند ( 35 )
39 / 36
آيا نيست خدا كارساز بندهء خود را و مىترسانند ترا به آنان كه عير خدااند و هر كرا گمراه كند خدا پس نيست او را هيچ راه نماينده ( 36 )
شرح
فَمَنْ أَظْلَمُپس كيست ستمكارترمِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللَّهِاز كسى كه دروغ گويد بر خداى تعالى و او را بزن و فرزند و شريك نسبت دهدوَ كَذَّبَ بِالصِّدْقِو دروغ شمرد سخن راست را كه قرآن استإِذْ جاءَهُچون بيايد بوى و گفتهاند مراد ذى الصدق است يعنى محمد ص صلّى اللّه عليه و سلّم كه چون بوى آيد تكذيب كندأَ لَيْسَآيا نيست يعنى هستفِي جَهَنَّمَدر دوزخمَثْوىً لِلْكافِرِينَمنزل و مقام مر ناگرويدگان راوَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِو آنكه آمد به سخن راستوَ صَدَّقَ بِهِو آنكه راست شمرد آن راأُولئِكَآن گروههُمُ الْمُتَّقُونَايشانند پرهيزگاران و گويند جاء بالصدق آينده جبرئيل عليه السلام كه قرآن بياورد و مصدق محمد صلّى اللّه عليه و سلّم كه تصديق نمود و بقبول تلقى فرمود و گويند كه جاى پيغمبر است صلّى اللّه عليه و سلّم و مصدق ابو بكر رضى اللّه عنه در تبيان از مجاهد نقل مىكند مصدق حضرت على است كرم اللّه وجهه و گفتهاند همه مؤمنان مصدقاندلَهُمْمر ايشان راستما يَشاؤُنَآنچه خواهند و تمنّا كنند از نعمت و كرامتعِنْدَ رَبِّهِمْنزديك پروردگار ايشانذلِكَآن استجَزاءُ الْمُحْسِنِينَپاداش نيكوكاران يعنى اهل تصديق و حق تعالى ايشان را پاداش مىدهدلِيُكَفِّرَ اللَّهُتا محو كند و بپوشد خداىعَنْهُمْاز ايشانأَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوابدترين آنچه كرده باشند ذكر أسوأ از براى مبالغه است يعنى هرگاه اسوأ آن را مىپوشد غير آن بطريق اولىوَ يَجْزِيَهُمْو پاداش دهد ايشان راأَجْرَهُمْمزد ايشانبِأَحْسَنِ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَبه نيكوترين آنچه بودند كه عمل مىكردند كه آن ايمان است و گفتهاند احسن اعمال ايشان را جز زياده دهند و مزد باقى عملهاى ايشان را بدستور عطا فرمايندأَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍآيا نيست خداى تعالى كفايتكنندهعَبْدَهُبنده خود را يعنى محمد ص را معنى آنست كه كفايت خواهد كرد شر دشمنان را از وى و نصرت خواهد داد وى را بر مشركان و غالب خواهد ساخت دين وى را بر همه اديان آوردهاند كه چون حضرت رسالتپناه صلّى اللّه عليه و سلّم معايب الهيه باطله كافران بيان مىكرد و ايشان گفتند يا محمد ص چنين مگوى مبادا كه خدايان ما ترا رنج رسانند و حال تو به تباهى انجامد حق سبحانه فرمود كهوَ يُخَوِّفُونَكَو مىترسانند ترا مشركانبِالَّذِينَبه آنان كه مىپرستندمِنْ دُونِهِبجز خداى تعالىوَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُو هرك را گمراه سازد خداى تا تخويف كند كسى را بهآنچه جمادى است لا يضر و لا ينفعفَما لَهُپس نيست آن گمراه رامِنْ هادٍهيچ راهنماينده كه او را راه نمايد .