شتر خسته و يا زخمى كه سوارى دادن برايش مشكل است بنمايد .
آنها را به غدير آب ببرد و از كنارههاى جاده علفدار به درون جاده بىگياه منحرف نسازد ، و ساعاتى استراحتشان بدهد ، و آن گاه كه به آب و علفزار مىرسد مهلت دهد آب بنوشند و علف بخورند ، تا كه به ما مىرسند به اذن خدا فربه و سرحال باشند ، نه خسته و كوفته ، تا آنها را طبق كتاب خدا و سنت پيامبرش تقسيم كنيم اين برنامه باعث بزرگى پاداش و هدايت تو خواهد بود انشاء اللَّه » .
باور نمىتوان كرد كه در هيچ آئين و مذهب و قانون يك چنين توصيههاى فوق العاده انسانى به مأموران جمع آورى ماليات شده باشد .
3 - انفاقهاى مستحبى
در كتاب زكات فصلى در باره استحباب انفاقهاى مستحبى با احاديث فراوانى نقل شده است و در نهج البلاغه نيز در اين زمينه بحثهاى جالبى ديده مىشود .
از جمله در حديثى مىفرمايد : « استنزلوا الرزق بالصدقة و من ايقن بالخلف جاد بالعطية » « 8 » روزى را به وسيله انفاق در راه خدا نازل كنيد و هر كس يقين به پاداش الهى داشته باشد در عطايا و بخشش خود سخاوتمند است .
و در همين باب مخصوصا به كسانى كه از ترس فقر ، از انفاق خوددارى مىكنند ، هشدار داده مىفرمايد : « اذا ملقتم فتاجروا اللَّه بالصدقة » « 9 » هنگامى كه نيازمند شديد به وسيله انفاق با خداوند معامله كنيد .
يكى ديگر از دستورات مستحبى اسلامى كه مسأله اباى نفس و خودكفائى و غناى روحى در آن در حد اعلى مىدرخشد اين است كه تا مىتوانيد از كسى چيزى نخواهيد حتى يك جرعه آب ، و يا مثلا اگر سوار بر مركب هستيد و تازيانه شما به زمين بيفتد از رهگذران خواهش نكنيد كه آن را بردارند و به شما بدهند .
در اينجا نيز على ( ع ) عبارات بسيار پر معنى دارد مىفرمايد : « ان فوت الحاجة اهون من طلبها الى غير اهلها » « 10 » .
انسان به مقصود خودش نرسد بهتر از اين است كه از نا اهل تقاضائى كند و نيز فرمود :
« العفاف زينة الفقر و الشكر زينة الغنى » خويشتندارى و عفت زينت فقر است و شكرگزارى
هامش
( 8 ) وسائل الشيعه جلد 6 صفحه 257 حديث 11 ( نهج البلاغه حكمت 137 و 138 ) .
( 9 ) وسائل الشيعه جلد 6 صفحه 259 حديث 20 ( نهج البلاغه حكمت 258 ص 513 ) .
( 10 ) وسائل الشيعه جلد 6 صفحه 259 حديث 20 ( نهج البلاغه حكمت 66 . )