و اما در مورد جهاد با دشمن در موارد متعددى نهج البلاغه مىتواند به عنوان سندى مورد استفاده قرار گيرد از جمله :
2 - متابعت فرماندهى
در زمينهء جهاد تهاجمى كه مشهور فقهاء آن را منوط به زمان حضور امام مىدانند و جهاد دفاعى كه در هر عصر و زمانى به هنگام هجوم دشمن واجب و لازمست آن هم بايد با نظر ولى فقيه و فرمان فرماندهان او انجام گيرد چرا كه هر اقدام بىموقع عواقب زيانبار و دردناكى خواهد داشت على ( ع ) در همين زمينه در يكى از خطبههاى خود مىفرمايد :
« الزموا الارض و اصبروا على البلاء و لا تحركوا بايديكم و سيوفكم فى هوى ألسنتكم و لا تستعجلوا بما لم يعجل اللَّه لكم ، . . . فان لكل شيء مدة و اجلا » .
« توقف كنيد و مشكلات را تحمل نمائيد و دستها و شمشيرها را مطابق هواى نفس به گردش در نياوريد و هر چيزى مدت و سر آمدى دارد . » « 14 »
3 - حكم فرار از جهاد
بدون شك فرار از جنگ از محرّمات و گناهان كبيره است و علاوه بر صراحت قرآن در اين زمينه در روايات اسلامى نيز روى آن تكيه شده است .
در نهج البلاغه نيز در اين زمينه حديث گويائى آمده است . « و ايم اللَّه لئن فررتم من سيف العاجلة لا تسلمون من سيف الاخرة ، أنتم لها ميم العرب و السنام الاعظم ، ان فى الفرار موجدة اللَّه و الذل اللازم و العار الباقى و ان الفار غير مزيد فى عمره و لا محجوب بينه و بين يومه » .
« به خدا سوگند اگر از شمشير دنيا فرار كنيد از شمشير آخرت سالم نمىمانيد شما بزرگان عرب هستيد و شرافمتندان بر جسته ، در فرار ، غضب و خشخ خدا است و ذلت هميشگى و ننگ جاويدان ، فرار كننده چيزى به عمر خويش نمىافزايد ، و بين خود و روز مرگش حائلى ايجاد نمىكند » « 15 »
4 - جنگ بابغات و مراعات اولويتها
در مورد جنگ بابغات ( آنها كه بر ضد حكومت اسلامى قيام مىكنند ) و احكام آن فصل مشروحى در فقه در كتاب الجهاد آمده از جمله اين كه :
در مبارزه با دشمنان اولويتها را بايد در نظر داشت و قبل از همه با دشمنان خطرناكتر
هامش
( 14 ) وسائل الشيعه جلد 11 صفحه 40 حديث 5 ( نهج البلاغه 6 خطبه 190 ) .
( 15 ) نهج البلاغه كلام 124 ص 181 .