بمستحقان بگذارى . و المسامحة ترك بعض ما لا تحب . و مسامحت آنك بعضى از آنچ نزديك تو وقعى معتبر ندارذ بفروماندگان بگذارى . « 39 » اين هر شش فضيلت در زير علم سخا و رايت جودند .
و من تمام السخاء الامساك عن ذكر المواهب و سخا آنگه تمام شوذ كى بشائبه منت مكدر نگردذ و سخى ذكر بخششها [ 91 ] نكنذ كى آنگه نام سخا از آن بذ گردذ [ 92 ] .
لا يتبعون الندى منا يكدره * قلايد المن فى الاعناق اغلال
پس از نتايج منافع [ 93 ] جود و خصائص مكارم آن ، داستان سعيد بازرگانست با پسر وزير و على جوانمرد [ 94 ] .
حكايت : ناقلان اسمار « 40 » و حافظان اخبار و ذاكران داستان و قائلان افسانه چنين آوردهاند كى در شهر بلخ بازرگانى بوذ تلخ و ترش ايام بسى چشيذه و در سهل « 41 » و حزن « 42 » عالم بسى گرديذه در بحر و بر بسيار منازل مخوف در نوشته [ 95 ] و در اقاليم مغرب و مشرق فراوان گشته از براى زيادتى و مرابحت اموال در مضايق بلا مردانه ولوج « 43 » پيوسته [ 96 ] و از مداخل مهالك بعد از [ 97 ] دخول بحسن تدبير و اضاءت « 44 » راى مخرج
شرح
( 39 ) - كريمطبعان آزاده هرگز نعمت خويش به منت نيالايند . چه رشتههاى منت بر گردن مردم نيازمند كم از كند و زنجير نيست
( 40 ) - اسمار : جمع سمر . بالتحريك . افسانه شب و ضوء قمر و تاريكى شب و مجلس افسانهگويان و خواب نكردن شب و افسانه گفتن ( نقل باختصار از انندراج )
( 41 ) - سهل : زمين نرم
( 42 ) - حزن : بالفتح : زمين درشت ( انندراج )
( 43 ) - ولوج : بضم واو درآمدگى ( ولوج و خروج . درآمدگى و بيرونشدگى ) ( ناظم الاطباء )
( 44 ) - اضاءت : بالكسر و فتح همزه . روشن كردن و روشن شدن ( انندراج )
هامش
[ 91 ] ملى : ذكر بخشش پيذا
[ 92 ] عبارت اخير در نسخه مر نيامده است
[ 93 ] مر : فضائل
[ 94 ] مر : جوامرد
[ 95 ] ملى : مخوف نوشته
[ 96 ] مر : فراوان گشته و در مضايق بلايا و معارك منايا از براى مرابح اموال و مقاصد آمال مردانهوار ولوج پيوسته
[ 97 ] مر : و از مداخل نوايب و مداخل مصائب بعد از