بسهولة فى الامور الجليلة القدر كثيرة النفع كما ينبغى . يعنى كرم نفقه كردن مال بسيارست و از بند برخاستن آن به آسانى در تحصيل كارهائى كى قدر آن عظيم و نفع آن بسيار باشذ از آن روى كى تا [ 79 ] مرد از بند مال [ 80 ] برنخيزذ شموس « 36 » معالى در بند نتوانذ آورد و تا مال را از قيد امساك مطلق نگردانذ توسن مفاخر [ 81 ] را مقيد نتوانذ كرد چنان كه شاعر گفت :
شعر
ساد بالمال و الكمال فلما * قيد الفخر اطلق الدينارا « 37 »
و الايثار بذل ما يحتاج اليه لمستحقه . يعنى ايثار آنست كى سخى چون محتاج باشذ به چيزى و ديگرى مستحق آن [ 82 ] چيز بينذ كى بذو محتاج است از بند آن برخيزذ و بوى بخشذ [ 83 ] و النيل سرور النفس بالافعال العظام و ابتهاجها بلزوم هذه السير . معنى آنست كى نيل خرم شذن نفس است به كارهاى بزرگ [ 84 ] يعنى انفاق اموال در آنچ نفس را اهليت جلايل « 38 » امور [ 85 ] حاصل آرذ و نشاط كردن نفس بالزوم [ 86 ] اين سيرت پسنديذه و عادت محموده [ 87 ] . و المواسات معاونة الاصدقاء و المستحقين فى الاموال . يعنى مواسات معاونت نموذنست دوستان و ياران خويش را در مال ، جائى كى فرومانده باشند [ 88 ] و مستحقان را ياورى [ 89 ] كردن [ 90 ] بانفاق آن وقت حاجت و السماحة ترك بعض ما تحب . سماحت آنست كى بعضى از آنچ دوست دارى
شرح
( 36 ) - شموس : بفتح اول و در آخر سين مهمله . اسب توسن
( 37 ) - با بذل دارائى و نعمت و تكيه بر بزرگوارى خويش ، سرورى و ارجمندى يافت . و چون شرف و سرفرازى را در دام مراد كشيد ، بند از صرهء دينار برگشاد
( 38 ) - جلائل : بالفتح و كسر همزه . بزرگيها
هامش
[ 79 ] ملى : كتا
[ 80 ] مر : به آسانى در نيل امور عظيم قدر كثير نفع از آن جهت كى تا مرد از بند مال
[ 81 ] مر : مفاخرت
[ 82 ] مر : غلبه احتياج بر آن چيز فايز شد و ديگرى را مستحق آن
[ 83 ] مر : و بوى ايثار كنذ
[ 84 ] مر : بعظايم افعال
[ 85 ] مر : حلايل امور
[ 86 ] مر : بلزوم
[ 87 ] مر : محمود
[ 88 ] مر : فرومانند
[ 89 ] مر : يارى
[ 90 ] مر : كردن مستحقان