منع نتوان كرد و انتقام او را بتعصب و حميت « 184 » دفع نتوان ساخت و وازع « 185 » آن جز استكانت « 186 » و خضوع و دافع آن جز تذلل « 187 » و خشوع نباشذ و نص « 188 » صاحب شريعت برين معنى واردست و اشارت خواجه كاينات درين دعوى شاهد حيث [ 203 ] « 189 » قال : لا تسبوا الولاة فانهم ان احسنوا كان لهم الاجر و ان اساؤا فعليهم الوزر و عليكم بالصبر فانما هم نقمة ينتقم الله به ممن يشاء فلا تستقبلوا نقمة الله بالحمية و الغضب و لكن استقبلوها بالاستكانة و التضرع . مىفرمايذ كى پاذشاهان و واليان را نفرين نكنيذ و در سب « 190 » و شتم « 191 » ملوك و سلاطين خوض « 192 » مپيونديذ
شرح
( 184 ) - حميت : غيرت و ننگ . جمع حميات
( 185 ) - وازع : بازدارنده
( 186 ) - استكانت : فروتنى نمودن ( ناظم الاطباء )
( 187 ) - تذلل : بر وزن تفعل . فروتنى نمودن و عجز كردن و خود را خوار داشتن ( انندراج )
( 188 ) - نص : هر كلام صريح كه واضح و آشكار باشد . همه اخبار در بزرگى او به بر عقل نص و مأثور است ( مسعود سعد ) . در اصطلاح درايه صريح الدلاله را گويند كه احتمال خلاف در آن نباشد . در اصطلاح اصول نوعى از آيات قرآنى كه ظاهر و ممتاز گرداند دو كار متشابه را كه اين نيكو است و آن بد - هر كلام صريح و ظاهر را نص گويند ( غياث اللغات )
( 189 ) - حيث قال : آنجا كه ميفرمايد
( 190 ) - سب : نفرين و لعنت و دشنام ( ناظم الاطباء ) - مرد بسيار دشنام و بدزبان
( 191 ) - شتم : دشنام ، طعن ، طنز ، آزار و ستم ، ملامت و سرزنش ، جور ، زيان ، فساد ( نفيسى )
( 192 ) - خوض : خاض الرجل الماء خوضا و خياضا ( از باب نصر ) درآمد آن مرد به آب - خاض بالفرس . درآورد اسب را به آب ، خاض الغمرات - درآمد در سختيها - خاض الرجل بالسيف - جنبانيد آن مرد شمشير را در مضروب - درآمدن در كارى و آغازيدن آن كار
هامش
[ 203 ] در نسخه ملى حنث ضبط شده است