و چون كار ستم قدم بر قبه نهايت نهاذ و نوبت ظلم بذروه « 161 » غايت رسيذ و مدت بيداذ تمام شذ و زندگانى در آن ديار حرام گشت بقاياى [ 185 ] شيوخ كى در زوايا مخفى بوذند و خيول « 162 » كهول « 163 » كى در صحارى متوارى مىگشتند يكيك و دودو روى .
بجزيره نهاذند و در حضرت فيروز مجتمع شذند و ببيان حال و زبان مقال مىگفتند [ 186 ] .
بيت
اذا زرته فاستغن عن باب غيره * فساقطة بالواجبات النوافل « 164 »
پس چون جمله در جزيره جمع شذند و به نظر عاطفت شاه اختصاص يافتند بعد از اظهار علامات ظلم و نوحه و فرياد فراوان گفتند اى شهريار فر خجسته [ 187 ] و اى پاذشاه داذگر بيچارگان رعيت را كى بر تو حقوق خدمت موكد گردانيذه [ 188 ] بوذند و در طاعتدارى ثبات [ 189 ] قدم ورزيذه و تن و جان با تير بلا پيش تو سپر كرده و مال و فرزند با دواهى « 165 » دهر فديه تو ساخته چرا ضايع گذاشتى و كام نهنگ بلا [ 190 ] و دم اژدهاى فتنه بريشان مسلط كردى برخيز تا كشور خويش بينى خراب و
شرح
( 161 ) - ذروه : بالضم و الكسر : بالاى هر چيز و بالاى كوهان ( انندراج )
( 162 ) - خيول : بضمتين اسبان و سواران ( انندراج )
( 163 ) - كهول : جمع كهل : مرد ميانهسال - خيول كهول ، تركيب وصفى مردان دانا و كاردان .
( 164 ) - چون به ديدارش نائل آئى ، روى نياز از هر درى برتاب . آرى وقتى واجبات پاى در ركاب آرد ، نوافل را در ميدان نگذارد
( 165 ) - دواهى : بفتح اول و كسر هاى هوز . حوادث و سختيهاى زمانه . اين جمع داهيه است كه بمعنى حادثه و آفت باشد ( انندراج )
هامش
[ 185 ] ملى : بقاياء
[ 186 ] مر : و زبان حال هريك اين مقال تقريرى مىفرمود و اين لفظ القاء مىكرد
[ 187 ] ملى . ملك : شهريار خجسته
[ 188 ] مر : كرده
[ 189 ] مر : در طاعت ثبات
[ 190 ] ملى : نهنگ و بلا