الله تعالى و لا تتفكروا فى كيفية ذاته » « 182 » از طريق تعلم جاده نجات [ 56 ] يافتند و باقى آنانند كى در حضيض « 183 » مذلت ماندهاند و در مغاك « 184 » ضلالت « 185 » گرفتار شذه [ 57 ] و عبارت ازين طائفه همج « 186 » رعاعست « 187 » كى ميل ايشان با عالم [ 58 ] حيوانست جز تمتع « 188 » طعام و تلذذ « 189 » وقاع « 190 » و تتبع « 191 » قواى شهوانى و متابعت هواى [ 59 ] نفسانى [ 60 ] از دنيا بهرهء ندارند
« أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ »
« 192 » [ 61 ] .
شرح
( 182 ) - بينديشيد در آفريدگان خدا و نينديشيد در چگونگى ذات او .
( 183 ) - حضيض : پستى زمين در دامن كوه . ( انندراج ) .
( 184 ) - مغاك : بفتح اول بر وزن هلاك بمعنى گودال است خواه در زمين و خواه در غير زمين باشد . ( برهان قاطع ) .
( 185 ) - ضلالت : بفتح اول - گمراهى و بغى .
( 186 ) - همج : جمع همجه . بفتح اول و دوم - نوعى از مگس ريز و شبيه پشه كه بر روى گوسپند و خر نشيند و گوسپند لاغر و مردم فرومايه گول ( منتهى الارب ) .
( 187 ) - رعاع : بهر دو عين مهمله كسحاب . مردم نوديده ، فرومايه ، ناكس .
( انندراج ) .
( 188 ) - تمتع : به عين مهمله در آخر از باب تفعل برخوردارى يافتن .
( انندراج ) .
( 189 ) - تلذذ : لذيد يافتن چيزى را .
( 190 ) - وقاع : به عين مهمله . ككتاب . مخالطت نمودن بازن . ( انندراج ) .
( 191 ) - تتبع : بفتح هر دو تاء فوقانى و باى موحده مشدده مضموم - در پى چيزى رفتن - پيروى كردن . ( انندراج )
( 192 ) - قسمتى از آيه شريفه 178 سوره اعراف .( وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ -و بحقيقت آفريديم از براى جهنم بسياريرا از جنيان و آدميان كه مرايشان راست دلهائى كه نمييابند به آنها و مرايشانراست چشمها كه نمىبينند به آنها و مرايشانراست گوشها كه نميشنوند به آنها . آنها چون چهارپايانند بلكه ايشان گمراهترند . آن گروه ايشانند بيخبران
هامش
[ 56 ] - مر : تعليم چاره نجات باز .
[ 57 ] - مر : حيران شده .
[ 58 ] - ملك : بعالم
[ 59 ] - ملى : هواء
[ 60 ] - ملى : نفس .
[ 61 ] - در نسخه مر آيه نيامده است .