ناطقه « 147 » در وى پوشيذند [ 48 ] چنانك مصحف « 148 » مجد [ 49 ] از آن بيان ميكنذ :
« ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ »
« 149 »
و از عالم قدس بتأييد « 150 » عقل فعال « 151 » ذات او را بالهام الهى مكرم فرموذند و ابناء او را بر بسيارى از خلائق تفضيل داذند چنانك نص « 152 » تنزيل « 153 » ازين معنى منبيست « 154 » .
شرح
( 147 ) - ناطقه : بصفحه 2 حاشيه 10 .
( 148 ) - مصحف : چيزى كه در او صحيفها و رسالهها جمع شود : صاحب غياث گويد بمناسبت همين معنى مستعمل است بمعنى قرآن مجيد .
( 149 ) - قسمتى از آيههاى 8 و 9 سوره مباركه سجده( الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ . ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ . )آنكه نيكوئى كرد بهر چيزى آفريد او را و آغاز كرد آفرينش آدمى را از خاك پس گردانيد فرزند او را از خلاصه بيرون آورده از آب حقير . پس راست كرد او را و دميد در او از روح خود و گردانيد براى شما گوش و چشمها را و دلها را در زمان اندكى شكر ميكنيد . ( تفسير ابو الفتوح رازى جلد چهارم صفحه 280 و 281 ) .
( 150 ) - تاييد : نيرو دادن و توانا گردانيدن ( انندراج ) .
( 151 ) - عقل فعال : عقل دهم را فلاسفه عقل فعال ناميدهاند و در زبان شرع روح القدس و جبرئيل ناميده شده است و گاه بر عقل اول هم روح القدس اطلاق شده است . عقل بالمستفاد در اثر اتصالش بعقل فعال سبب حضور تمام صور علميه كائنات در نفس انسان مىشود و درهرحال مشائيان باخرين عقل در مرتبه طوليه عقل فعال ميگويند . ( فرهنگ اصطلاحات فلسفى ) .
( 152 ) - نص : آيه و حديثى كه معنى واضح و صريح و ناقابل تأويل داشته باشد . ( فرهنگ نظام ) و در لغت عرب بمعنى نهايت هر چيزى . سر جنبانيدن . نيك باريكى كردن در پرسيدن تا غايت آن را بدانى و برداشتن و بر منصه نشاندن عروس را و آشكار كردن چيزى را و واقف گردانيدن بر چيزى و معين نمودن بر چيزى آمده است . ( نقل باختصار از فرهنگ انندراج ) .
( 153 ) - تنزيل : قرآن مجيد .
( 154 ) - منبى : بضم اول و كسر ثالث . خبردهنده . ( انندراج ) انباء . آگاهى بخشيدن .
هامش
[ 48 ] - ملك : پوشانيدند .
[ 49 ] - ملك : مجيد .