چيزى « 1 » بقوّت بوند كه يكى « 2 » وضع از ديگر وضعها اولاتر [ 1 ] نبود .
پس مانندگى جستن [ 2 ] « 3 » بدايمى بفعل « 4 » يعنى آنچه بقوّت است بفعل - باندازهء توانش [ 3 ] آن بود كه وضعى سپس وضعى « 5 » دايم بوجود « 6 » آيد ، و نشايست آن بجز جنبش گرد كه وى به روى « 7 » نيز بفعل بود به نسبت « 8 » بيك « 9 » حال « 10 » بىبرينش [ 4 ] كه حركت راست با « 11 » نهايت بود بضرورت و به همه وقتها اندر راه جنبش يكسان نبود ، و نشايد كه بود ، بلكه طبعى « 12 » به آخر تيزتر بايد كه شود و عرض « 13 » به آخر سپستر بايد كه شود ، چنان كه از علمى ديگر پديد « 14 » آيد . پس چون جسم اوّل اين فعل كرده باشد غايت آنچه او را بشايد كه بود « 15 » از مانندگى نمودن بصفت معشوق حقّ كه واجب الوجود است يا « 16 » چيزى كه سبب واجب الوجود است كرده باشد .
هامش
( 1 ) رك : ص 25 س 3 و ح 1 .
( 2 ) رك : ص 148 س 12 - 23 و ح 2 .
( 3 ) اسم مصدر از « توانستن » ، قدرت .
( 4 ) رك : ص 13 س 1 و ح 1 .
( 1 ) مج ، مك 1 ، طم ، س ، عس : همه چيز يكى ؛ مك 2 : همه جز يكى .
( 2 ) طم ، چخ :
يك .
( 3 ) مك 1 : چنين .
( 4 ) طم ، س ، چه : فعل .
( 5 ) مك 1 :
وصفى سپس وصفى .
( 6 ) طم : موجود .
( 7 ) مك 2 : بر وى را ؛ طم :
برويى .
( 8 ) مك 1 ، مك 2 : نيست .
( 9 ) مج : بر يك .
( 10 ) مك 1 :
حالى ؛ طم : جايى ؛ س ، چه : جاى .
( 11 ) مك 1 : يا ؛ طم : تا .
( 12 ) مج ، مك 1 : طبيعى .
( 13 ) مج ، مك 1 : عرضى ؛ طم : غرض .
( 14 ) مك 1 ، مك 2 ، طم ، مل : بديد .
( 15 ) مج ، عس : نبود ؛ مك 1 ، مك 2 ، مل : ببود .
( 16 ) س ، چه : با .