و ليكن « 1 » بدرازا « 2 » و كشيدن « 3 » ، اين شبهت را گشادن « 4 » نبودى و ليكن « 5 » جنبش اين شبهت را ببرد .
جنبش دو چيز را سبب بود به روى : يكى مر چيزى را كه از نفس جنبش آيد يا از جهت جنبش آيد ، و آن چيز پيوسته بود « 6 » گسسته نبود ، تا او را هر ساعتى آغازى بود چنان كه چون چراغى همىجنبد و همىآيد اندك اندك آنگه « 7 » روشنايى همىافزايد اندك اندك « 8 » و « 9 » بىگسستگى .
و ديگر مر آن را كه « 10 » سببها را بچيزها رساند مثلا جنبش « ا » « 11 » را به « ب » برد و « ب » را بحالى گرداند كه بدان حال از وى فعلى آيد آنگه كه به چيزى ديگر رسد و ليكن « 12 » آن چيز بنزديك « 13 » وى نيست .
پس بجنبش به آن چيز رسد آنگاه آن فعل كند . پس از اين « 14 » شبهت گشاده شد كه چون سبب موجود آيد ، زمان جنبش وى سوى پذيراى فعل وى يا « 15 » جنبش پذيراى فعل وى « 16 » سوى وى « 17 » يا « 18 » جنبش چيزى ديگر « 19 » كه وى بايد كه بهر دو رسد تا كار « 20 » يك اندر ديگر تمام شود ، آن زمان بود كه اندر وى تاخير « 21 » افتد و جنبشى « 22 » بايد كه
هامش
( 1 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن .
( 5 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن .
( 12 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن .
( 2 ) مك 2 ، مل : بدراز .
( 3 ) مك 1 :
و گشادن ؛ مل : گشادگى .
( 4 ) مك 1 : كشيدن .
( 6 ) مك 2 : + و .
( 7 ) مك 2 ، عس : - آنگه .
( 8 ) مك 1 : - اندك ( دوم ) .
( 9 ) مك 1 ، مك 2 ، مل :
- و .
( 10 ) مك 1 : - كه .
( 11 ) مك 2 : الف را ؛ طم : ا ب .
( 13 ) طم :
نزديك .
( 14 ) مج ، مك 1 : پس از ؛ مك 2 ، عس : پس آن ؛ چخ : پس ازين .
( 15 ) س ، چه : با .
( 16 ) مك 1 : - وى .
( 17 ) مك 2 : - وى ( مصحح در حاشيه افزوده ) .
( 18 ) مك 2 ، س ، چه : با .
( 19 ) مل : دگر .
( 20 ) مك 2 : + از ( مصحح خط زده ) .
( 21 ) مج ، مك 1 : چيز .
( 22 ) طم : جنبش ؛ مك 2 ( مصحح افزوده ) : + ديگر .