تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الهيات ( دانشنامه علائى ) ( فارسى ) — صفحة 114

مساهمون:

ص١١٤
به نسبت « 1 » اوّل باوّل كار كثرت بيوفتد كه شايد كه آن « 2 » كثرت سبب بود « 3 » مر آمدن [ 1 ] كثرت را از يك چيز كه از اوّل آمده است بيرون وى ، تا وى بدان جهت كه او را نسبت است باوّل سبب چيزى بود و به آن جهت ديگر سبب چيزى ديگر . آنگاه چيزها بوجود آيند كه يكى پيش « 4 » از ديگر « 5 » نبود و ليكن « 6 » همه از يك چيزند بدان كه اندر آن يك چيز كثرت است نه چنان كه آن كثرت از اوّل بيك درجه است ، بل يكى سپس ديگرند از يك چيز . آنگاه ايشان اندر يك چيز موجود آيند ، از آن چيز بسبب هر يكى چيزى ديگر آيد . و امّا اول را نشايد كه اندر كه وى دو وجه بود : يكى واجبى [ 2 ] و يكى ممكنى [ 3 ] ، يكى اوّل و يكى دوّم ، كه وى واحد محض است ، پس كثرت نيايد بيكبار ، و بىآنكه بعضى از آن بسياران [ 4 ] سبب ديگر بوند .

( 39 ) پيدا كردن چگونگى شايد بود [ 5 ] چيزها و اقسام چيزها « 7 » تا « 8 » چنين « 9 » بوند از اوّل « 10 »

همهء چيزها جز اوّل بيكى معنى متّفق‌اند كه ايشان را بيك روى واجبى
هامش
( 1 ) صدور ، نشأت . ( 2 ) وجوب . ( 3 ) امكان . ( 4 ) بصيغهء جمع . ( 5 ) امكان .
( 1 ) مج ، مك 2 ، مل ، عس : نه بسبب . ( 2 ) مل : شايد از . ( 3 ) مج ، مك 2 : شود . ( 4 ) مك 2 ، طم : بيش . ( 5 ) مل : ديگرى . ( 6 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن . ( 7 ) مك 2 : و اقسام چيز . ( 8 ) س ، عس ، چه ، تم ، طم : - تا . ( 9 ) مك 2 ، مل : همچنان . ( 10 ) « و اقسام . . . از اول » در مج به خط سرخ نوشته نشده و جزو عنوان نيست .