گرفت ؛ و نيز چه سبب و علّتى در انرژى الكتريكى موجود است كه مىتوان آن را تبديل به كار نموده ؛ و از آن بهرهبردارى كرد ؛ و چرخهاى ماشينآلات را بهكار انداخت ؛ و بالعكس چه سببى در انرژى مكانيكى موجود است تا با به كار انداختن چرخهاى ماشين ، مىتوان بوسيلهء دينام از آن بهرهبردارى انرژى الكتريكى نمود ؟
و بالأخره بايد روشن شود كه در تمام اين موارد تبديل و تبدّل انرژىها ، كه بر اساس فرمولهاى دقيق مقدار بعضى از آنها تبديل به مقدار معيّن از انرژى ديگر مىگردد بر چه پايه و علتى است ؟ و چه رابطه و جامع بين آنها موجود است ؟ و باز بايد روشن شود كه ثبوت مسائل تجربى براساس تجربه است ؛ و آن منافات با مسائل فلسفى و ادلّهء عقلى را براساس تفكر عقلى و برهان است ندارد ؛ و هريك از آنها راه خود را طى مىكنند و معارض و مزاحم يكديگر نخواهند بود .
براى اين منظور جلساتى در شبهاى تعطيل پنجشنبه و جمعه دائر نمودند كه چند نفر از طلّاب كه بعضى از آنها نيز آشنائى با علوم جديده داشتند ، در آن شركت داشتند ؛ و به حقير نيز امر فرمودند كه در آن جلسات حضور داشته باشم .
اين جلسات مدّتى طول كشيد و نتيجهء بحث در مجموعهاى بنام متافيزيك بنا بود منتشر گردد كه اين حقير [ آية اللّه سيد محمد حسين حسينى تهرانى ] به نجف اشرف مشرّف شدم ؛ و آن جلسه كار خود را ادامه مىداد ؛ و بعدا نيز بعضى از دوستان با كمال علم و ادب چون مرحوم حاج شيخ مرتضى مطهّرى رحمة اللّه عليه بدان پيوستند ؛ و بالنتيجه كتابى بسيار نافع كه حلّ بسيارى از مسائل خلافى را مىنمود ؛ و جلوى مغالطات بسيارى از فرنگى مآبان را مىگرفت تنظيم و بنام « اصول فلسفه و روش رئاليسم » آماده و جلد اوّل و دوّم را با پاورقىهاى مفيد و
سيرى در سيره علمى و عملى علامه طباطبايى ( ره ) از نگاه فرزانگان ( فارسى ) — صفحة 584
مساهمون: مراد على شمس
ص٥٨٤