امّا اگر در پاسخ او گفته شود كه بايد در اين زمينه به كسانى كه سخن آنان سند و حجت است ، و در ارتباط بااين كتاب مطرح هستند و باآن تلازم دارند ، مراجعه كنيم و از بيان آنها در حل اشكالات بهره ببريم . چنين پاسخى قانعكننده خواهد بود .
يادآور مىشود كه باتوجه به اصرار مرحوم علّامه به روش تفسير قرآن به قرآن و دخالت ندادن مطالبى ديگر در آن و موفقيت ايشان در بسيارى از موارد ، بااين همه گاهى انس با مسائل عقلى تأثير خود را گذاشته است كه به يك نمونه آن اشاره مىشود :
علّامه پس از نقل روايتى از پيامبر بااين عبارت : « تفكّروا فى خلق اللّه و لا تفكّروا فى اللّه فتهلكوا » در جلد 19 صفحه 58 مىنويسد :
« اقول : و فى النهى عن التفكر فى اللّه سبحانه روايات كثيرة اخر مودعة فى جوامع الفريقين ، و النهى ارشادى متعلق به من لا يحسن الورود فى المسائل العقلية العميقة ، فيكون خوضه فيها تعرضا للهلاك الدائم . »
بايد گفت چنين برداشتى از اين روايت ، تنها با انس با مسائل عقلى قابل توجيه است ، و گرنه روشن است كه ظاهر روايت اينگونه استفاده نمىشود .
* شهيدى ، سيّد جعفر
بسيارى از آنان كه مىخواستند مفهوم آيههاى قرآن را بحثهاى عقلى متداول عصر خود نزديك كنند ، بهحدّى دراينباره افراط كردند كه گذشته از مخالفت با شرع ، عقل سليم نيز چنين تأويلها را نمىپذيرفت . در چنين گيرودار ، دستهاى