مربوطه ديگر ، به دست آيد بهعبارت ديگر در تفسير آيات قرآنى يكى از سه راه را در پيش داريم :
الف : تفسير آيه به تنهائى با مقدمات علمى و غيرعلمى كه در نزد خود داريم .
ب : تفسير آيه به معونه رواياتى كه در ذيل آيه از معصوم رسيده .
ج : تفسير آيه با استمداد از تدبر و استنطاق معنى آيه از مجموع آيات مربوطه و استفاده از روايت در مورد امكان .
آنگاه مىفرمايد :
طريق سوم همان روشى است كه در فصل گذشته استنتاج كرديم و آن روشى است كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم و اهل بيت او در تعليمات خود به آن اشاره فرمودند چنان كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد :
« إنّما نزّل [ إنّ القرآن ] ليصدّق بعضه بعضا » « 1 » .
و امير المؤمنين فرمايد :
« ينطق بعضه ببعض و يشهد بعضه على بعض » « 2 » .
در پايان استاد نكته لازمى را يادآور مىشوند كه : كه در اين روش ، قرآن با قرآن تفسير مىشود نه با رأى تفسيركننده ، كه در حديث نبوى معروف از آن نهى شده است . سپس استاد به تشريح بيشتر اين سه راه تفسير ، مىپردازد با دلائل قرآنى و روائى طريقه سوم را بهترين راه تفسيرى مىداند ، و در خاتمه اين مبحث نمونهاى از تفسير قرآن با قرآن را ذكر مىكند كه ما بهجهت حفظ اختصار از نقل آن خوددارى مىكنيم .
هامش
( 1 ) ميزان الحكمة ( مترجم ) ؛ ج 10 ص 4806 ؛ به نقل از كنز العمال : 2861 .
( 2 ) نهج البلاغه ( فيض الاسلام ) ؛ خطبه 133 .