اسلامى را در اين مىديد كه قرآن را درست بشناسد و جامعه ما براى اينكه بتواند عقايد خودش را در مقابل عقايد ديگران عرضه كند و از آنها دفاع نمايد ، به قدرت استدلال عقلى احتياج داشت . . . ] .
ايشان با چنين نگرشى و با افق فكرى باز و گسترده ، بساط افاده و افاضه را در حوزه علميه قم گسترانيد و در بحثهاى فلسفى و تفسيرى خود مسائل مورد نياز جامعه آنروز را با اسلوب علمى و تحقيقى مورد بررسى قرار داد . گستردگى مباحث و موضوعات اجتماعى در تفسير الميزان بيانگر اين مسأله است .
از طرف ديگر ، تربيت شاگردانى با چنين ويژگى و گرايشى ، شاهد ديگرى است از تأثير انديشه اجتماعى علّامه و تحولى كه در حوزه علميه قم ايجاد كرد .
ج - آگاهى از اشكالات و شبهات مخالفان
از مسائل بارز در « تفسير الميزان » توجه به شبهات و اشكالات مخالفان و بررسى و نقد آنهاست . گرچه شبهات كلامى اشاعره ، معتزله ، مرجئه و ديگر فرقههاى مذهبى جهان اسلام مورد توجه علّامه بوده است ، امّا عنايت اساسى ايشان در تفسير ، به شبهات و اشكالات مطرحشده در دوران اخير بسيار چشمگيرتر است .
بدون شك بر طرف كردن اين اشكالات نيازمند آگاهى پيشين است . حتى با قطعنظر از تفسير الميزان ، مقالات فلسفى « اصول فلسفه و روش رئاليسم » ، « گفت و گو با پروفسور كربن » و ديگر آثار فلسفى و اجتماعى ايشان و همچنين طرح شبهات حسيّون و عقليون در مكاتب فلسفى غرب ، ماركسيسم ، شبهات روشنفكران معاصر ، سخنان مستشرقان دربارهء قرآن ، صلاحيت اين شخصيت