اهميت كار وى آگاه نشوند و نيز كمالات معنوى و روحى عظيمى را كه داشت و درجات بلندى از معرفت و عرفان را كه بدان رسيده بود ، براى ديگران بيان نمىكرد و كتمان مىنمود و اين باعث مىشد كه تنها عدهء معدودى از درجات كمال و فضيلت او آگاه شوند ، و مطمئنا بسيارى از اسرار معنوى اين مرد بزرگ هنوز هم براى خواص مكتوم است چه رسد به عوام ولى آنچه مهم است اين است كه بعد برجستهء علامهء طباطبائى بعد فرهنگى بود و ويژگى كارهاى فرهنگى همين است كه آثارش به زودى در جامعه منعكس نمىشود ، مدتها بايد بگذرد تا اينكه تدريجا با چندين واسطه ، اين اثرها به عينيت برسد و آثار عينى آنها مورد شناخت قرار گيرد آنوقت نوبت آن مىرسد كه از مؤثر اصلى آن پىگيرى كنند و متوجه شوند كه چهكسى بود كه چنين طرحى نو درانداخت .
بههرحال آنچه را كه در توان اين گويندهء ناتوان است بهعنوان انجام وظيفهء شاگردى كوچك ، در برابر استادى عظيم ، در اين محفل شريف ، به عرض حضار محترم مىرسانم . براى اين كه تأثير فعاليتهاى علمى و فرهنگى اين شخصيت عظيم اسلامى در جامعهء خودمان و بعد در جوامع اسلامى ديگر و سپس در كل جهان ارزيابى شود ، توجه به دو نكته ضرورت دارد :
يكى اينكه ابتدا اهميت كارهاى فرهنگى را به جامعه بشناسانيم و بدانيم جامعهاى كه مىخواهد در راه تكامل حقيقى قدم بردارد ، چهاندازه نياز به فعاليتهاى فرهنگى دارد آن هم چه نوع فعاليتهائى و در چه بخشهائى .
دوم آنكه توجه كنيم به اينكه جامعهء ما قبل از طلوع خورشيد وجود علامهء طباطبائى ، در چه وضعى بود و چه كمبودهايى داشت تا متوجه شويم كه ايشان چه كار كرد و چه اثرى از خود به جا گذاشت .
يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — صفحة 193
مساهمون: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى
ص١٩٣