شرح مطالب :
فهرست مطالبى كه در اين فصل بررسى شدهاند عبارت است از :
الف - تعريف هريك از جنس و فصل و نوع .
ب - بيان برخى از اقسام آنها .
ج - تفاوت ميان ماده و جنس ، صورت و فصل بالذات نيست ، بلكه به اعتبار به شرط لا و لا به شرط است .
د - عينيت هريك از جنس و فصل با نوع و اينكه جنس نوع است به صورت مبهم و فصل نوع است به صورت محصّل .
ه - حمل هريك از جنس و فصل بر نوع حمل اولى ذاتى است .
و - نسبت جنس به فصل ، نسبت عرض عام به عرض خاص است و بالعكس .
ز - تحقق دو جنس و فصل براى نوع در يك مرتبه محال است .
ح - ماده در جواهر جسمانى در خارج موجود است ، ولى در اعراض وجود خارجى ندارد .
اينها مطالبى است كه در اين فصل بررسى شدهاند ، و مطلب اوّل و دوّم به دليل اينكه در كتب منطق به تفصيل درباره آنها بحث شده ، به صورت اجمال و اشاره از آن گذشتهاند . و مطالب شماره : ( 4 ) ، ( 5 ) ، ( 6 ) ، و ( 7 ) متفرع بر مطلب شماره ( 3 ) و از نتائج آن بشمار مىروند . و به اين جهت مطلب مهمّى كه لازم است دربارهء آن به بحث بپردازيم . مطلب سوّم و پس از آن مطلب هشتم است ، و اينك بيان اين دو مطلب :