جمعآورى نموده ، و ما قبلا از ائمه معصومين عليهم السّلام نقل كرديم كه فرمودند : سوره برائت سورهاى مستقل نيست ، بلكه متمم سوره انفال است ، و همچنين
وَ الضُّحى
و
أَ لَمْ نَشْرَحْ
يك سوره و فيل و ايلاف يك سوره هستند .
و پيرامون تعداد آيههاى قرآن بايد گفت : در اين خصوص نص متواترى نرسيده كه يكيك آيهها را معرفى كند ، و هريك را از ديگرى متمايز سازد .
روايات محدودى هم كه رسيده به خاطر خبر واحد بودن قابل اعتماد نيستند ، و روشنترين علت بر نبودن دليل معتبر ، اختلاف اهل مكه ، مدينه ، شام ، بصره و كوفه است ، كه درباره تعداد آيات اعداد متفاوتى ارائه كردهاند .
در عدد مجموع آيات قرآنى چنانكه از ابو عمرو دانى « 1 » منقول است شش قول است :
برخى گفتهاند مجموع آيات قرآنى شش هزار آيه است و گفته شده شش هزار و دويست و چهار آيه و گفته شده شش هزار و دويست و چهارده آيه و گفته شده شش هزار و دويست و نوزده آيه و گفته شده شش هزار و دويست و بيست و پنج آيه و گفته شده شش هزار و دويست و سى و شش آيه است .
و ازين شش قول دو قول از آن قراء اهل مدينه و چهار قول از آن قراء چهار شهر ديگر كه مصحف عثمانى را داشتند ( مكه و مدينه و بصره و شام ) مى باشد . اهل هريك ازين شش قول عدد خود را از راه روايت به عصر صحابه مىرسانند و آنگاه آن را روايت موقوفه شمرده به پيغمبر اكرم نسبت مىدهند و از اينروى جمهور عدد آيات و تشخيص آيه را توفيقى مىدانند .
هامش
( 1 ) . الاتقان : 1 / 68 .